نگاهی به جایگاه ولایت پذیری در وصایای شهیدان ؛
همیشه گوش به فرمان رهبر باشید

گوشی بی سیم را که به دست حاج همت داد، خمپاره ای زوزه کشان آمد و گرد و غبار به آسمان بلند شد.

بی سیم چی ترسید با دو دست گوشهایش را چسبیده بود، حاجی با لبخند نگاهش کرد، اما انگار با شنیدن صدای خمپاره کنترل بدن از دستش خارج می شد زانوها خود به خود شل می شدند. قلب به تپش می افتاد و بدن نقش بر زمین می شد.
خیلی سعی کرد بر این ترس غلبه کند، حتی یک شب در تاریکی دل به بیابان سپرد کمی که جلوتر رفت حاجی را دید که مشغول نماز است از او هم گذشت جلوتر رفت و نشست تا صبح، اما باز هم ترسش نریخت. سرانجام شرمگین از حاج همت پرسید؟ «من چرا می ترسم؟ شما چرا نمی ترسی؟ راستش خیلی تلاش می کنم نترسم، اما به خدا دست خودم نیست مگر آدم می تواند جلوی قلبش را بگیرد که تند تند نزند؟ مگر می تواند به رنگ صورتش بگوید زرد نشو؟
اصلاً من بی اختیار روی زمین دراز می کشم، کنترلم دست خودم نیست». حاجی دست بر شانه جوان گذاشت و گفت:«من هم یک روزی مثل تو بودم ذهن من هم یک روزی پر بود از این سؤالها، اما امام پاسخ همه این سؤالها را داد. اوایل انقلاب از اصفهان به جماران رفتیم و با اصرار توانستیم ایشان را زیارت کنیم. دور تا دور امام نشستیم ناگهان ضربه محکمی به پنجره خورد و یکی از شیشه های اتاق شکست. از این صدای غیر منتظره همه از جا پریدند به جز امام، امام در همان حال که صحبت می کرد آرام سرش را برگرداند و به پنجره نگاه کرد. هنوز صحبتهایش تمام نشده بود که صدای اذان شنیده شد. بلافاصله والسلام گفت، از جا برخاست همان جا فهمیدم که آدمها همگی می ترسند. امام از دیر شدن وقت نماز می ترسید و ما از صدای شکستن شیشه! او از خدا ترسید و ما از غیر خدا. آنجا فهمیدم هرکس واقعاًَ از خدا بترسد دیگر از غیر خدا نمی ترسد 5
بی سیم چی در ذهنش تصویر حاجی را موقع نماز خواندن به یاد آورد که چنان می گریست که گویی هر لحظه از ترس جان خواهد داد. اما موقع انفجار مهیب ترین بمبها، خم به ابرو نمی آورد ...

رهبری امام خمینی(ره)

دوران دفاع مقدس به عنوان برگ زرینی از تاریخ کشورمان همواره مایه مباهات بوده و خواهد بود و آیندگان نیز افتخار خواهند کرد که در گذشته کسانی از همین کشور در سخت ترین شرایط و در شرایطی که انقلاب اسلامی تازه به پیروزی رسیده بود،در مقابل دشمن متجاوز ایستادند و نه تنها اجازه ندادند حتی یک وجب از خاک کشور در دست متجاوزان باقی بماند،بلکه آسایش و امنیت امروزی آنها نیز مدیون از جان گذشتگی ایثارگران و شهیدانی است که بی هیچ چشمداشتی،جان خود را در طبق اخلاص نهادند.
یکی از عوامل اساسی و تاثیرگذاری که باعث شد ملت ایران از جنگ هشت ساله تحمیلی سرافراز بیرون بیاید،رهبری و مدیریت قاطعانه همراه با اطمینان قلبی حضرت امام خمینی(ره) بود که این مدیریت را در طول سالهای جنگ و در مقاطع مختلف حتی زمانی که در جنگ گره هایی ایجاد می شد به وضوح مشاهده می کنیم که شکست حصر آبادان،حفظ جزایر مجنون و... از این موارد شمرده می شوند.
به اعتراف بیشتر فرماندهان و اداره کنندگان جنگ تحمیلی،بسیاری از رزمندگان اسلام هم که برای دفاع از کشور در جبهه های حق علیه باطل حضور یافته بودند حضرت امام خمینی (ره) را از نزدیک ندیده بودند، اما نفس قدسی امام راحل چنان در روحیه آنها تاثیر گذاشته بود که این تاثیرگذاری در وصیتنامه هایشان و یا نامه هایی که به خانواده هایشان ارسال می کردند به وضوح قابل مشاهده است.

تجلی ولایت در وصایای شهدا

نمونه هایی از ضرورت ولایت پذیری و تأثیر آن در وصایای شهیدان را در اینجا می خوانید:
شهید میرزا محمدبیکی در بخشی از وصیتنامه اش می نویسد: وقت این است که به یاری امام حسین(ع) و حسین زمان بشتابیم و به ندای رهبر عزیزمان که بحق ندای حسین(ع) است، لبیک گوییم.
یکی از راه هایی که می شود انقلاب را به انقلاب حضرت مهدی(عج)، متصل کرد، رهبری حضرت امام(ره) در رأس انقلاب است و با رهبری ایشان می شود این حکومت را به صاحبش تحویل داد. برای مقرر شدن امر رهبری، وجود شریف امام لازم و ضروری است و از خدا می خواهم او را برای ما حفظ نماید و تا انقلاب مهدی(عج)، شاهد رهبری او باشیم.
حرفها،گفته ها و کردار امام الهام گرفته از وحی و دستورات غیبی ولی عصر (عج) است و همواره دعاگوی او باشیم و طول عمرش را از خدا بخواهیم.

دست بیعت با امام(ره)

شهید یعقوب مهدی زاده اصل هم می نویسد: همیشه هوشیار و آماده باشید و مشت خود را بر دهان یاوه گویان و کسانی که می خواهند انقلاب را به انحراف بکشانند بکوبید و نگذارید خون شهیدان عزیزمان پایمال شود و دست بیعت با امام محکم کنید و نگذارید حسین زمان تنها باشد که اگر غفلت کنید به عذاب الهی دچار خواهید شد.
شهید محمودصحرائی اردکانی هم اظهار می دارد: من شما را به پیروی از امام خمینی و اطاعت بی چون و چرا از راهش که همان راه امام زمان(عج) است توصیه می کنم. من به شما توصیه دارم با هر کسی که از روی عناد با این انقلاب دشمن است به مقابله برخیزید.

محرم سال 1357 برای رژیم شاه یک کابوس وحشتناک بود. مردم در ضمن شعارهای خود خطاب به کسانی که هنوز در حاشیه خیابانها انقلاب را نظاره می کردند، می گفتند: "این نهضت حسینی، تماشاچی ندارد." و این شعار بر خیل تظاهرکنندگان می افزود.
انقلاب در شبهای محرم آن سال، حال و هوای بسیار معصومانه ای داشت. مردم احساس رشادت بیشتری می کردند و خود را در تداوم کاروان کربلا می دیدند. شورای انقلاب، بیت و مسجد آیةا... طالقانی و روحانیت مبارز تهران مراکز مهمی بودند که با تشکیل جلسات و ایجاد هماهنگی، تظاهرات ده روزه مردم را در تهران و سایر شهرهای ایران هدایت می کردند. راهپیماییهای ایام محرم به قدری باعظمت و پرمعنا بود که حتی اشخاص و گروههای سیاسی غیر دینی به جمع مردم پیوسته و در انجام تظاهرات با عزاداران مؤمن همصدا می شدند.
حضرت امام(ره) از طریق رسانه ها و دوستان خود، مردم انقلابی را مورد رهبری و رهنمود قرار می دادند و خطاب به مردم می گفتند: "این واقعه آتشی است که خداوند برافروخته و تا رسیدن به نتیجه روشن خواهد ماند" و در واقع چنان نیز شد. انقلاب مثل خورشیدی از پس دیوارهای کهنه نظام ستم شاهی طلوع کرد و همچنان باقی ماند تا دشت و دمن را پر از سبزی و روشنی ساخت. خاطرات دوستان و دشمنان انقلاب از آن روزها به راستی جذاب و خواندنی است و دنیایی پر از شهامت و معنویت را ترسیم می کند. آنچه در پی می آید برگرفته از نشریه زمان وابسته به پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی است که با توجه به تناسب آن با این ایام، فراروی مخاطبان ارجمند روزنامه قرار می گیرد.

پیام امام
امام خمینی(ره) در سخنرانی اول ماه محرم در نوفل لوشاتو، با اشاره به فلسفه قیام امام حسین(ع) و مسؤولیت مردم ایران در این مقطع، فرمودند: "همان طور که سیدالشهدا، به تکلیف شرعی الهی می خواست عمل بکند، غلبه (هم) می کرد تکلیف شرعی اش را عمل کرده (بود)، مغلوب هم می شد تکلیف شرعی اش را عمل کرده (بود)؛ قضیه، تکلیف است. قضیه این است که مقابل یک نفری که دارد همه حیثیات اسلام و مسلمین را می برد و سلطه پیدا کرده است بر مقدرات مسلمین و سلطه می دهد کفار را بر بلاد مسلمین، ارتش ایران را به دست مستشارهای آمریکایی می سپارد، مخازن ایران را به جیب این و آن می کند، فرهنگ ایران را ضایع کرده، . . . یک چنین آدمی که بر مسندی نشسته است، این استنکار لازم دارد؛ یعنی بر همه مردم لازم است که این را به او بگوید که بیا پایین از این مسند، همه مکلف هستند."
به دنبال این سخنرانی و تمهیدات شورای انقلاب برای برگزاری هر چه باشکوه تر تظاهرات عزاداری ماه محرم، مقامهای رژیم روزهای پرتنشی را پیش بینی می کردند. دولت نظامی ازهاری ، آخرین امید رژیم شاه بود که شاید بتواند در سایه ایجاد ترس و هراس ، به اوضاع ناآرام انقلابی خاتمه دهد. ولی مبارزان مذهبی و در رأس آن شورای انقلاب، اهمیت فرصت به وجود آمده در محرم را دریافته و آماده بهره برداری از این فرصت بودند. روز اول محرم، تظاهرات آرامی در اکثر نقاط کشور برگزار شد. مردم تهران شب اول محرم را تا صبح بیدار ماندند و بر پشت بامهای خود، ندای تکبیر سر دادند. در همان شب، جمعیت کثیری در خیابانهای تهران جمع شده بودند و علیه شاه شعار می دادند که به ناگاه سربازان سر رسیده و آنان را به گلوله بستند. فردای آن روز، سراسر تهران تعطیل بود. مردم به طور کامل دست از کار کشیدند. عده ای از آنان کفن پوشیده، جلوی دانشگاه تهران در مقابل سربازان مسلح به راهپیمایی پرداختند. مأموران نظامی در منطقه سرچشمه تهران، تعدادی را به شهادت رساندند و سپس اجساد آنان را جمع کرده و با کامیون از محل بردند. مشابه همین حوادث در شهرهای شیراز، همدان، اصفهان و دیگر شهرهای کشور اتفاق افتاد. ازهاری، نخست وزیر وقت، هشدار داده بود که دشمنان خارجی، طراح این ناآرامیها هستند و تأکید کرد حکومت نظامی اجازه برگزاری هیچ گونه تظاهراتی را نخواهد داد. روحانیون و مراجع تقلید به مردم توصیه کردند که به تظاهرات و عزاداریهای خود ادامه دهند و تأکید نمودند که مردم برای انجام مراسم سوگواری به اجازه حکومت نیازی ندارند. پس از پیام مراجع، مردم بیش از پیش به صحنه آمده و به تظاهرات خود تداوم دادند. در تظاهرات سه روز نخست محرم، حدود هفتصد نفر به شهادت رسیدند. در قزوین 135 نفر زیر تانکها ماندند و در مشهد مردمی که ممنوعیت تظاهرات را نادیده گرفته بودند، به گلوله بسته شدند.

نمیدانم چه شد ، ولی می بینم که بین اینروز و عاشورای حسین(ع) شباهتی است. انگار تاریخ دوباره تکرار شده است.

در کربلا مقابل ولایت و امام صف کشیدند و در تهران هم به بهانه ولایت فقیه با اسلام در افتادند

در کربلا دشمنان اغلب مسلمان بوده و نماز میخواندند و حافظان قرآن بودند و در تهران دم از مسلمانی زدند

در کربلا به امام گفتند تو کافری و برای این وی را کشتند و در تهران هم به امام خامنه ای می گویند دیکتاتور . آیا نمی دانند در نبود ولایت فقیه دیکتاتوری بوجود می آید.

در کربلا پس از کشتن امام مظلوم شادی کردند و در تهران هم شادی و  رقص میکرده و کف و سوت  می زدندو عاشورائیان را با سنگ مجروح کردند.

در کربلا هرکه بود خداوند بر آنان خشم گرفت و سخت کیفرشان کرد و انشاالله خداوند این نامردان و حرمت شکنان را به سزای اعمالشان برساند

ما هم به این عزیزان میگوییم انتخابات تمام شده و باید به قانون احترام گذاشت و هر چه زودتر توبه کنند و به دامن ولایت برگردند که اگر برنگردند سخت پشیمان میشوند.

حال به آنان میگویم. راه روشن است ، انتخاب با خودتان است.

همه معادلات ذهنم را یکی پس از دیگری بررسی میکنم ، همه آنچه آموخته ام و آنچه بیاد دارم را نیز اینگونه اما گویی که اینروزها خبرها از جنس دیگری شده اند ، هرم وارونه و تاریخی و .. دیگه کارساز نیست فقط احساس و بازی با تلخترین تاریخ خبری -

اینطرف توی یک گوشه از شهر ام القرای جهان همه دارند جوره دیگه فکر میکنند ! قصه قصه فرهنگ و عادتهای فراموش شده اخلاق نیست قصه قصه تلخ عادت است که عجب تلخ است این قصه عادت !!

فرق است میان من و تو و انگار تکیدن لحظه های دستهای سرمازده بهمن 57 یواش یواش در حال عادت است ! عادت برای من ، برای تو ، دل سنگینی میاره ....

و فردا ..

شروع دوباره تمام دلهرهای زندگیم است که مبادا آنچه که سی سال است به آن عادت کرده ایم بخواهد در دل قصه تلخ عادت فراموش شود ! نگاهت بد جوری حالم را عوض میکند گویا زیر لب داری با تمام خاطرات خوب و بد اون روزهای سخت حماسه ات زمزمه دیگری میکنی من میشنوم ، میبینم و حس میکنم که احساست دست آویز پاره های کلمات "آ" و "بی" و "سی" شده ، خبر اینبار با همه ترفندهایش نخواهد توانست شبهای دلهره را برایم تداعی کند حتی خاطره های گروه های " گلاسگو " با همه دانششان نخواهند توانست دستهای سرد تورا گرم کنند ، با توام توی همه وامانده های تاریخ خبر فرورفته ایی ، اینجا برون از کاغذهای خیالیست ، اینجا ایرا ن است مهد مردان و زنان حماسه سرای تاریخ .  

 مردم قم بار دیگر با برگزاری تجمع اعتراض‌آمیزی خشم خود را نسبت به هتک حرمت به مقدسات در تشییع حسینعلی منتظری اعلام کردند.

به گزارش خبرگزاری فارس از قم، مردم انقلابی و همیشه در صحنه شهر قم بار دیگر عصر امروز با برپایی راهپیمایی از حرم مطهر حضرت معصومه (س) خشم و انزجار خود را از اقدامات صورت گرفته برخی از فریب‌خوردگان در مراسم تشییع جنازه حسینعلی منتظری در توهین به مقدسات در شهر قم اعلام کرده و خواستار برخورد مسئولان با مسببان این هتک حرمت شدند.
مردم قم همچنین در ادامه حرکت خود با تجمع در مقابل بیت مقام معظم رهبری در قم با سر دادن شعار «درود بر رهبر آگاه ما، مسیر او روشنگر راه ما» و «مرجع انقلابی،‌ تشکر تشکر» ضمن تجدید بیعت با آرمان‌های رهبر معظم انقلاب، حمایت خود را از مواضع روشنگرانه آیت‌الله نوری همدانی در حمایت از مقام عظمای ولایت اعلام کردند.
بر اساس این گزارش، تظاهرکنندگان قمی همچنین با سردادن شعارهای «خواص بی‌بصیرت، مایه ننگ ملت»، «دشمن سید علی، دشمن دین خداست»، «منافقین پلید، دشمن خون شهید» و ... آمادگی خود را برای عزیمت به تهران برای دفع فتنه اعلام کردند.
همچنین مردم قم ضمن اعتراض به فتنه‌گران برای سوءاستفاده از تشییع جنازه منتظری، اعلام کردند که با حضور همه جانبه و گسترده خود در صحنه مانع از سوء استفاده مجدد این افراد از مراسم عزای امام حسین (ع) خواهند کرد.
منبع:فارس

معاون روابط عمومی تبلیغات سپاه امام سجاد (ع) هرمزگان:


موفقیت‌های موجود در مبارزه با تهدیدات نرم از اندیشه بسیجی در جامعه است
سپاه نیوز: معاون روابط عمومی تبلیغات سپاه امام سجاد (ع) هرمزگان گفت: موفقیت‌های موجود در بحث مبارزه با تهدیدات نرم ناشی از فکر و اندیشه بسیجی موجود در بخش‌های مختلف جامعه است.

به گزارش سپاه نیوز؛ محمد عبدی در نشست مشترک بسیج و رسانه که با هدف بررسی راهکارهای نو در مبارزه با جنگ نرم و برگزاری هرچه بهتر برنامه‌های هفته بسیج با هماهنگی نمایندگی ولی فقیه در سپاه هرمزگان برگزار شد، بیان کرد: در راستای برخورداری از یک فرآیند واحد در پیشبرد هرچه بهتر از اهداف و متون کلی برنامه‌ها و اهداف نظام در کوتاه مدت و بلند مدت، باید به دنبال ایجاد تفاهم رفتاری و گفتاری در رسانه‌ها بود.
وی ضمن اشاره به مرزهای نامشخص و نامرئی تهدیدات نرم که در چند سال اخیر از طرف دشمنان بر علیه آرمان‌ها و اعتقادات نظام اعمال می‌شود، ادامه داد: تولید قدرت نرم یکی از مواردی است که باید مورد توجه ویژه بخش‌های مختلف و دستگاه‌های مرتبط قرار گیرد.
معاون روابط عمومی و تبلیغات سپاه امام سجاد (ع) هرمزگان افزود: بسیج و سپاه به عنوان نهادهای فرهنگی مرتبط و گسترده در جامعه تاکنون دارای دستاوردهای متعددی در امر مبارزه با تهدیدات نرم بوده است که اثربخش‌تر شدن اقدامات صورت گرفته نیازمند‌ هماهنگی و مساعدت هرچه بیشتر دست‌اندرکاران فرهنگ همانند رسانه‌ها، قلم به دستان و صاحبان فکر و اندیشه است.
عبدی در بخش دیگری از سخنان خود یادآور شد: لازمه پیروزی در جنگ نرم مستلزم تولید قدرت نرم در بخش‌های مختلف فرهنگی و اجتماعی جامعه است.
وی اظهار داشت: باید به نحوه‌ای رفتار کنیم که اقشار مختلف در جامعه فرصت شنیدن اندیشه‌ها و افکار حق را پیدا کنند.
عبدی همچنین به توان موجود فرهنگی بسیح اشاره نمود و اضافه کرد: ظرفیت کار فرهنگی، سیاسی ، اخلاقی و سایر موارد مرتبط با امور جامعه در بسیج بسیار بالاست و این امر ریشه در استفاده این نهاد از گروه‌های متعدد فرهیختگان، دانش‌آموزان، نخبگان و بسیجیان را دارد.
معاون روابط عمومی و تبلیغات سپاه امام سجاد (ع) هرمزگان در پایان با اشاره به هفته بسیج و لزوم توجه به مسائل فرهنگی و اعتقادی در این هفته گفت: باید تمام توان خود را در استفاده و به کارگیری هرچه بیشتر و بهتر از ظرفیت‌های موجود در جامعه را به کار گیریم و از این طریق زمینه‌های کم اثرتر کردن توطئه‌های فرهنگی و نرم دشمنان را فراهم آوریم.

مصاحبه‏کننده: یاسر عسگری

گفتگو با: محمدصادق کوشکی (عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی)

محمدصادق کوشکی، دانش‌آموخته مقطع دکترای اندیشه سیاسی، از پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی و مدیر گروه معارف اسلامی آن دانشگاه است که سابقه حضور در جبهه‌های نبرد حق علیه باطل را دارد. او مدت چند سال مسئولیت دفتر هنر و ادبیات مرکز اسناد انقلاب اسلامی را نیز بر عهده داشت. کوشکی از دانش‌آموختگان دانشگاه امام صادق(ع) و فعالان بسیج دانشجویی است که در جمع‌های دانشجویی و مذهبی بسیاری به سخنرانی پرداخته است. چندین کتاب و مقاله دربارة اندیشه سیاسی امام خمینی(ره) و تفکر بسیجی از او منتشر شده است.

بسیجی کسی است که اهل اراده است و جز به خودش و توانایی‌های اعتقادی خود، به چیزی تکیه ندارد و دست امید به سوی کسی غیر از خدای خودش دراز نمیکند؛ برای انجام وظایفش، منتظر هیچ کسی و هیچ چیزی نیست، بلکه صرفاً در هر لحظه به این فکر میکند که چه تکلیفی دارد و چگونه باید به بهترین نحو، تکلیفش را انجام بدهد. تفاوت بسیجی با سایر افراد این است که دیگران اگر زمینه فعالیت فراهم بشود، کاری میکنند، اما اگر زمینه فراهم نشد، نه، ولی بسیجی منتظر نمیماند، بلکه زمینه فعالیت را فراهم میکند و خودش مشغول انجام تکلیفش میشود. اینکه به چه قیمتی و با چه هزینهای و با چه صورتی، چندان برایش مشکل نیست. خودش این مشکلات را حل میکند.

نگاهش بینالمللی و جهانی است؛ تمام مردم دنیا را عرصه فعالیت و خدمت خودش میداند.

جنگ خودش را جنگ فقر و غنا و یک جنگ عقیدتی میداند که محدود به هیچ جغرافیا و مرزی نیست. برای جهاد، هیچ حد و مرزی نمیشناسد و تنها چیزی که حد و مرز جهاد بسیجی را مشخص میکند.

یعنی اگر بسیجی در عرصهای وارد نشود، به این معنی است که در آنجا وسع و توانایی نداشته و یا در آنجا احساس تکلیف نکرده است.

تقریباً قبل از کربلای چهار بود که بچه‌های لشکر 34 عاشورا در پادگان مستقر بودند. تعدادی از بچه‌ها برای غذا در صف ایستاده بودند. یکی از فرماندهان گردان در اثر بی‌توجهی یا عجله‌ای که داشت، بدون نوبت غذا گرفت. یک نوجوان پانزده ـ شانزده ساله‌ای که ته صف ایستاده بود، خیلی صریح یقة آن فرمانده را جلوی همه گرفت و با صراحت گفت: «ما می‌جنگیم که در جامعه چنین رفتارهایی نباشد. ما می‌جنگیم که عدالت برقرار بشود. ما برای برقراری عدالت می‌جنگیم. اگر قرار باشد خودمان عدالت را برقرار نکنیم، جنگ ما به هدف والای خود نمی‌رسد و هدفمان محقق نمی‌شود.» آن فرمانده معذرت‌خواهی کرد و در ته صف ایستاد. و آن جوان بسیجی در عملیات کربلای 4 مفقودالاثر شدند.

موضوع بحث ما ویژگی تفکر بسیجی از دیدگاه امام خمینی(ره) است. حضرت امام(ره) میفرمایند که «اگر تفکر بسیجی بر این مملکت طنینانداز بشود، کشور از آسیب‌ها و خطرات مصون میماند، وگرنه ما بایستی هر لحظه منتظر خطر باشیم». می‌خواهیم بدانیم، این تفکر دارای چه ویژگی‌هایی است و آن را از تفکرات دیگر متمایز می‌سازد؟

ـ چند تا ویژگی در این زمینه به ذهنم می‌رسد:

یک) بسیجی کسی است که هویت خودش را از دین یا به تعبیر حضرت امام(ره) از اسلام ناب گرفته باشد و در واقع این قرائت از اسلام، هم قرائت شیعی و قرائت علوی از اسلام است و هم قرائت حسینی و جعفری و مهدوی؛ این بسیجی تفکرش، عملش و هر آنچه که از وی صادر میشود، در راستای اسلام ناب است.

دو) بسیجی کسی است که اهل اراده است و جز به خودش و توانایی‌های اعتقادی خود، به چیزی تکیه ندارد و دست امید به سوی کسی غیر از خدای خودش دراز نمیکند؛ برای انجام وظایفش، منتظر هیچ کسی و هیچ چیزی نیست، بلکه صرفاً در هر لحظه به این فکر میکند که چه تکلیفی دارد و چگونه باید به بهترین نحو، تکلیفش را انجام بدهد. تفاوت بسیجی با سایر افراد این است که دیگران اگر زمینه فعالیت فراهم بشود، کاری میکنند، اما اگر زمینه فراهم نشد، نه، ولی بسیجی منتظر نمیماند، بلکه زمینه فعالیت را فراهم میکند و خودش مشغول انجام تکلیفش میشود. اینکه به چه قیمتی و با چه هزینهای و با چه صورتی، چندان برایش مشکل نیست. خودش این مشکلات را حل میکند.

سه) بحث دیگر این است که بسیجی نگاه تکلیف‌محور به جهان دارد؛ کسی است که دنیا را عرصه تکلیف میداند و محور همه فعالیت‌هایش را تکلیف شرعی میداند. به همین خاطر، تنها چیزی که برایش اهمیت دارد، این است که به تکلیف شرعیاش عمل کند. اینکه در واقعیت آیا مابه‌ازایی دارد یا نه؟ بازتابش در بین دیگران چیست؟ چه تأثیراتی دارد؟ آیا مسخرهاش میکنند؟ آیا قدرشناسی میکنند؟ آیا قدرشناسی نمیکنند؟ بیمهری یا کممهری می کنند؟ دیگر این گونه مسایل برایش مهم نیست! در قبال انجام تکالیف، هیچ توقع و چشمداشتی از هیچ کس ندارد. تنها چیزی که برایش مطرح نیست این است که به چشم بیاید. چون احساس میکند که تکلیف الهی خودش را انجام میدهد که تنها مخاطب این عمل و نیت، خداوند است و به همین خاطر دیگر نگاهش به چپ و راست، این سمت و آن سمت، به مردم و رسانهها، مقامات حکومتی و مسئولین بنیاد فلان نیست و به هیچ کس از اینها چشمداشتی ندارد.

چهار) بسیجی کسی است که چند بُعدی است و در عین حال که در زندگی شخصی خودش آدم نمونه‌ای است، در عرصه خانواده هم فردی مثبت، سازنده و نمونه است. به عنوان همکار و یک کارگر یا کارفرما و به عنوان یک فروشنده یا خریدار یا به عنوان یک شهروند، سعی میکند دین در تمام عرصههای زندگی‌اش حضور و تجلی داشته باشد. در عرصههای سیاسی هم اهل تحلیل و اهل فهم سیاسی است. در عرصههای اجتماعی، اهل حضور مؤثر و مثبت است. صحنه حضورش هم محدود به محله و شهر و استان و کشور خودش نیست. نگاهش بینالمللی و جهانی است؛ تمام مردم دنیا را عرصه فعالیت و خدمت خودش میداند. جنگ خودش را جنگ فقر و غنا و یک جنگ عقیدتی میداند که محدود به هیچ جغرافیا و مرزی نیست. برای جهاد، هیچ حد و مرزی نمیشناسد و تنها چیزی که حد و مرز جهاد بسیجی را مشخص میکند، تکلیف است؛ یعنی اگر بسیجی در عرصهای وارد نشود، به این معنی است که در آنجا وسع و توانایی نداشته و یا در آنجا احساس تکلیف نکرده است. اینها خصوصیاتی است که ما میتوانیم در جایجای بیانات، افکار و پیام‌های حضرت امام(ره) جستجو کنیم. این خصوصیات را برای بسیجی به معنای اعم و نه به معنای کسی که مثلاً در مقطع خاصی از تاریخ کشور ما جبهه رفته باشد، به کار برده‌اند. تعریف حضرت امام(ره) از بسیجی این است که «یک دفتری است که عضویت آن را تمام خوبان عالم، از آدم(ع) تا خاتم(ص) امضا کردند».

با این ویژگی‌هایی که حضرت‌عالی در مورد بسیجی از دیدگاه امام(ره) فکر فرمودید، سؤال ما این است، چگونه باید تفکر بسیجی را به نسلی که نمونه عینی و عملی آن را در دوران دفاع مقدس و یا سال‌های انقلاب ندیده، انتقال داد؟

ـ با تعریف حضرت امام(ره) دربارة بسیج اگر همین امروز فردی، هویت دینی‌اش را به طور کامل حفظ کند و به اندیشهها و آثار و افکار حضرت امام(ره) رجوع بکند، بسیجی است. البته آشنایی با سال‌های دفاع مقدس، به ما کمک میکند که ما آن تعاریف و مفاهیمی را که حضرت امام(ره) به آن اشاره کرده است را به صورت بیرونی و تبلور یافته ببینیم و با شاخصه‌های عینیاش که در سال‌های دفاع مقدس قابل مشاهده بود، آشنا شویم، نه اینکه در این عملیات چند نفر دشمن کشته و اسیر شدند یا چه مقدار جغرافیای کشور آزاد شدند. نه! بلکه یک نگاه انسانی، به فضای دفاع مقدس و روابط انسانی که بین خود رزمندهها، بین رزمندهها با فرماندهان یا بین رزمنده‌ها با حضرت امام(ره)، بین رزمندهها با دشمن، بین رزمندهها با مردم برقرار بود و... بیندازیم و تأمل بکنیم؛ اگر آنها خوب شناخته شوند، این سال‌های دفاع مقدس میتواند از آن مفاهیم نظری که حضرت امام(ره) در توصیف بسیج و تفکر بسیجی ارائه کرده است، الگوهای عملی و عینی به دست ما بدهد.

آقای دکتر! به صورت مشخص‌تر می‌خواهیم بدانیم که در نظر امام راحل، تفکر بسیجی چه نسبتی با عدالتگستری و عدالتطلبی و فقرستیزی دارد؟

ـ وقتی می‌گوییم بسیجی هویت خودش را از اسلام ناب میگیرد، اهل تکلیف است و با خصوصیات چندگانهای که از آن تفکر مطرح کنیم، بسیجی نمیتواند برکنار از عدالت و بیتفاوت به بیعدالتی و رواج فساد در جامعه باشد. اگر به این تعبیر حضرت امام(ره) در وصیتنامهشان‌که در خصوص بحث عدالتخواهی است توجه جدی شود که میفرمایند «هدف از ارسال تمام رسل و مبعوث شدن همه انبیا(ع) اقامه قسط در بین مردم است، عیناً ترجمه‌ای از آیه 25 سوره حدید است.

طبیعی است که یک بسیجی با چنین اندیشه‌ای، قطعاً عدالتخواه خواهد بود و از آن طرف، فقر در نگاهش به عنوان یکی از مصادیق و پیامدها و زادههای بیعدالتی و خیلی منفور است؛ طبیعتاً برای اینکه اهداف دین در جهان گسترش یابد، در راه برقراری عدالت و ریشه کنی ظلم و فقر مبارزه میکند.

بی‌مناسبت نیست خاطره ای نقل کنم که مرتبط به بحث عدالت‌خواهی است. تقریباً قبل از کربلای چهار بود که بچه‌های لشکر 34 عاشورا در پادگان مستقر بودند. تعدادی از بچه‌ها برای غذا در صف ایستاده بودند. یکی از فرماندهان گردان در اثر بی‌توجهی یا عجله‌ای که داشت، بدون نوبت غذا گرفت. یک نوجوان پانزده ـ شانزده ساله‌ای که ته صف ایستاده بود، خیلی صریح یقة آن فرمانده را جلوی همه گرفت و با صراحت گفت: «ما می‌جنگیم که در جامعه چنین رفتارهایی نباشد. ما می‌جنگیم که عدالت برقرار بشود. ما برای برقراری عدالت می‌جنگیم. اگر قرار باشد خودمان عدالت را برقرار نکنیم، جنگ ما به هدف والای خود نمی‌رسد و هدفمان محقق نمی‌شود.» آن فرمانده معذرت‌خواهی کرد و در ته صف ایستاد. آن جوان بسیجی در عملیات کربلای 4 مفقودالاثر شد.

نسبت بین راه بسیجی مد نظر امام(ره) و تحجر و التقاط که امروزه متأسفانه در جامعه مورد خلط واقع می‌شود، چیست؟

ـ اگر کسی می‌خواهد تکلیف خودش را در هر مقطع درست تشخیص بدهد، باید شرایط، فضا و زمانه را دقیق بشناسد و باید با دنیا آشنا باشد. بسیجی کسی است که روی پای خودش ایستاده است و منتظر نیست کسی دستور خاصی به او بدهد تا حرکت کند؛ بلکه در هر لحظه به دنبال این است که تکلیف خودش را بشناسد و بدان عمل کند. لازمه تمام این موارد، این است که آن فرد، صاحب بصیرت و معرفت باشد؛ به خصوص در مورد مفاهیم دینی. این بصیرت و معرفت قطعاً با تحجر سازگار نیست و با التقاط هیچ نسبت و میانه‌ای ندارد. تنها، کسی می‌تواند بسیجی مورد نظر حضرت امام(ره) باشد که دائماً اهل نو کردن، کامل کردن و عمیق کردن بصیرتش باشد.

جای خالی تفکر بسیجی در مدیریت جامعه چقدر احساس می شود؟

ـ تعبیر حضرت امام(ره) این است که «اگر در کشوری نوای خوش تفکر بسیجی طنین انداز بشود، چنین کشوری در مقابل جهانخواران بیمه می شود». الآن ببینید ما در حوزه سیاست، توانستیم دست رد بر سینه جهانخواران بزنیم. اما در حوزه اقتصاد، فرهنگ و در بسیاری از مسائل اجتماعی، متأسفانه کمتر توفیق داشته‌ایم. چرا؟ چون به تعبیر حضرت امام(ره)، نوای خوش تفکر بسیجی در این عرصه‌ها بر کشور حاکم نشده است.

حقیقت مطلب این است که خلأ جدی نبود تفکر بسیجی در بین بسیاری از مسئولان فرهنگی، اقتصادی، صنعتی و حتی سیاسی ما احساس می‌شود. اگر «تفکر بسیجی» در بین حاکمان جامعه ما ساری و جاری بود، قطعاً مشکلات جامعه ما بسیار کمتر بود و قدرت و نفوذ و تأثیرگذاری ما بر مناسبات جهانی، بسیار بیشتر بود.

عملکرد نهادهای متولی بسط و ترویج تفکر بسیجی را چطور ارزیابی می‌کنید؟

ـ مختصر و ساده بگویم که اگر بخواهیم تفکر بسیجی را محدود به چند نهاد مشخص دولتی بکنیم، راه به جایی نمیبریم. هیچ نهادی متولی تفکر بسیجی نیست. اگر نیروی مقاومت را متولی تفکر بسیجی بدانیم، راه به خطا رفته‌ایم. بسیج یک تفکر است، یک نگاه دینی به جهان و زندگی است. این نگاه دینی به جهان و زندگی، متولی خاصی ندارد. تمام نهادهایی که به نوعی در عرصه فرهنگ دینی و گسترش دینی تلاش میکنند، از حوزههای علمیه گرفته تا مؤسسه‌های خصوصی و فردی که به سهم خود در ترویج فرهنگ دینی تلاش میکنند، می‌توانند مروج فرهنگ بسیجی باشند. ما نه توقع داریم و نه شدنی است که نهاد خاصی به اسم نیروی مقاومت بخواهد متولی بسیج و فرهنگ بسیجی باشد. کما اینکه همه انسان‌ها، همه کسانی که فرهنگ دینی و شیعی را پذیرفتهاند و آشنا و عاشق آن شدند، میتوانند بسیجی باشند. چون تفکر بسیجی یک امر عمومی است و به تعبیر حضرت امام(ره) «شجره طیبهای است که اصلش ثابت و فرعش در سماء است».

به عنوان آخرین سؤال، بهترین راه شناخت بسیج و اندیشة بسیجی چیست؟

بهترین راه برای آشنایی با تفکر بسیجی، مرور جدی صحیفه حضرت امام(ره) است. یعنی اگر کسی میخواهد بداند که فرهنگ بسیجی یعنی چه، اگر بخواهد موقعیت خودش را درک کند، اگر بخواهد تأثیرات، قدرت و شرایط خودش و حتی آسیبشناسی تفکر بسیجی را درک کند، حتماً باید به آرا و اندیشههای احیاگر این تفکر مراجعه کند.

منبع: ماهنامه امتداد

خبرگزاری فارس: امام جمعه شیعه شهرستان مرزی سرخس در خراسان رضوی گفت: رمز موفقیت دولت مکتبی احمدی‌نژاد، داشتن اندیشه بسیجی است.

به گزارش خبرگزاری فارس از سرخس، حسین ملکی امروز در همایش فرماندهان بسیج، روحانیون شیعه و سنی روستاها و عموم بسیجیان شهرستان افزود: بسیج، خوشبوترین گل بوستان انقلاب و مقدس ترین واژه در قاموس دفاع مقدس است.
وی با تاکید بر تهذیب نفس و محاسبه اعمال، از بسیج روحانیت به عنوان بهترین اجتماع افراد یاد کرد.
ملکی رمز تداوم انقلاب را بصیرت، وحدت و استقامت عنوان کرد و عامل عزت، قدرت و ایستادگی در برابر استکبار جهانی را اتکا به وحدت، همبستگی و پیروی از ولایت دانست.
وی با بیان اینکه نفس پاک امام و شهدای انقلاب، عامل پیشرفت و پیشبرد اهداف متعالی نظام است، گفت: بیداری ملت به برکت شهدا و مدیون تفکر بسیجی است.
همچنین به‌مناسبت هفته بسیج، گلزار شهدای شهرستان سرخس در بهشت نبی این شهرستان با حضور مسئولین و خانواده شهدا غبارروبی شد.

سالگرد بسیج را باید به تمام ملل محروم دنیا تبریک گفت، زیرا امروز آن فرهنگی که در ایران،‌ زیر سایه آموزه‌های حضرت‌امام(ره) متولد شد، عالم را فرا گرفته است. در هیاهوی جنگ چه کسی تصور می‌کرد روزی این فرهنگ به کوچه پس کوچه‌های غزه و بیت‌المقدس راه پیدا کند و به بوسنی، شمال‌آفریقا و جنگل‌های فیلیپین نفوذ کند. بدرقه‌ مادران داغ دیده و همسران بیوه در سکوت تاریخ، امروز عالم را متحول کرده است.

در جنوب لبنان قاعده‌ شکست‌ناپذیری اسرائیل شکسته شده است. جای تأمل دارد که چرا حزب‌الله توانست کاری را انجام دهد که تمام کشورهای عربی و قطع‌نامه‌های بین‌المللی نتوانستند انجام دهند؟ زیرا حزب الله تمام قاعده‌ها را نادیده گرفت و جنگی غیر‌متعارف را در مقابل دشمن تا به دندان مسلح صهیونیستی به راه انداخت، مانند آنچه که بسیجی‌های ایران در مقابل ماشین جنگی حمایت شده‌ عراق انجام دادند. همین تفکر در انتفاضه‌ بیت المقدس جریان یافته و دشمن رابه درماندگی انداخته است. نشانه‌های این استیصال را می‌توان در هلیکوپترهای آپاچی دید و در تانک‌هایی که نوجوانان سیزده چهارده ساله را هدف تیر مستقیم قرار می‌دهند، استیصال در مقابل اراده‌ ایمانی ملتی که به جهاد برخاسته است.

موشه‌دایان از رهبران صهیونیست‌ها وقتی در ایران انقلاب شد، گفت زلزله‌ای تاریخی سیاسی اتفاق افتاده است ‌که شدت آن را با درجات ریشتر نمی‌توان اندازه گرفت وآنچه اکنون در فلسطین اتفاق می افتد، انعکاس صدای آن زلزله است.

در والفجر 8 ، رادیو آمریکا گفت این کاری که در ایران اتفاق افتاد ـ عبور از اروند و فتح فاو در آن سوی آب ـ در کل تاریخ جنگ‌های کلاسیک دنیا بی‌نظیر است، باید بررسی شود که این مردان قورباغه‌ای در کجا آموزش دیده‌اند، این همه نظم و دقت در عملیات و تأمین آتش، جنگ در نخلستان‌ها و مقاومت، سه روز زیر بمباران شیمیایی. در حالی که مردان قورباغه‌ای، جز عده‌ای طلبه و دانشجو، نانوا و کشاورز و ... نبودند که پس از چهل پنجاه روز آموزش نظامی لباس غواصی پوشیدند و با آمادگی برای شهادت به آب زدند.

اینان عاجزند از درک جنگی که کلاسیک است، ولی ماهیتش پارتیزانی است و نیروی غیرحرفه‌ای در عرصه نبرد می‌جنگد. اگر کسی جامعه شناسی جنگ هشت‌ساله را مطالعه کند، خواهد دید که در گردان‌ها و واحدهای نظامی کسانی در یک جاگرد آمدند که با هیچ تز و تعریف جامعه شناختی محال بود دور هم جمع شوند. اینان عاجزند از درک جنگی که رزمندگان آن از مرگ نمی‌هراسند و مفهوم شکست و پیروزی در آن تغییر کرده است، زیرا هیچ کدام از غرایز حیوانی انگیزه جنگیدن نیست.

وقتی بعد ازهفتاد و دو ساعت عملیات زیر آتش سنگین دشمن، فاو فتح می‌شود، امام پیغام می‌دهد خدا فاو را آزاد کرد، مغرور نشوید، شما کاره‌ای نبودید و آنگاه که سقوط می‌کند، پیغام می‌رسد ناراحت نباشید، ما برای زمین و خاک و دریا نمی‌جنگیم ما برای رسالتی الهی و انسانی می‌جنگیم ... یا بعد از عملیات بدر بعد از آن همه رنج و سختی و در نهایت عقب‌نشینی، امام فرمودند شما مأمور نبودید که پیروز شوید، شما مأمور بودید به تکلیفتان عمل کنید.

آنها چگونه می‌توانندکلام آن بی‌سیم‌چی را در آخرین لحظات زندگیش بفهمند، وقتی پشت بی‌سیم گفت: عراقی‌ها خاکریز را گرفته‌اند، تیر خلاصی می‌زنند، باید موج بی‌سیم را تغییر بدهم، ولی سلام ما را به امام برسانید، بگویید از ما راضی باشد، هر کاری از دستمان بر می‌آمد کردیم...

جز در قاموس پارتیزان‌های شهر عشق در کجا می‌توان فهمید که او از چه چیز شرمنده است؟ ...

هفته بسیج فرصت زرین و مغتنمى است که در کنار تجلیل از جایگاه و منزلت رفیع بسیج و بسیجیان، به ویژه نقش ارزشمند آنان در عرصه دفاع مقدس به بازخوانى دیگر توانمندى هاى بسیج بپردازیم. برخى گمان مى کردند بسیج- با توجه به خاستگاه تاریخى اش- مولود اقتضائاتى است که در سال هاى آغازین جنگ تحمیلى شکل یافته اند و با تکیه بر همین فلسفه وجود، بقاء آن را در شرایط غیرجنگى امرى دشوار و چه بسا دور از ذهن مى پنداشتند. در حالى که کیفیت بقاى بسیج طى سال هاى پس از دفاع مقدس نه تنها ناظر به نقش دفاعى آن در عرصه پاسدارى از دستاوردهاى انقلاب اسلامى بوده، بلکه با تعمیم فعالیت آن به عرصه هاى فرهنگى، اجتماعى و سازندگى، ابعاد وسیع ترى نیز یافته است. تنومند شدن بدنه بسیج به طور قطع نتیجه تصادف و اتفاق نیست؛ بلکه نتیجه فرایندى است که در بستر زمان و با برخوردارى از آگاهى و معرفت به رسالت دینى و انقلابى و عمل به فرامین و رهنمودهاى رهبر فرزانه انقلاب روى داده است.

به هر روى «هفته بسیج» تنها ایام بزرگداشت نیست، چرا که ملت مسلمان ما همواره قدردان زحمات، فداکارى ها و رشادت هاى بسیجیان پاکباخته و دلاور بوده و خواهد بود. صف طولانى شهداى بسیج، هم آنانى که هنوز هم گاه به گاه در شهرهاى بزرگ و کوچک بر روى دوش مردم کوچه و بازار تشییع مى شوند، گواه خلوص، رادمردى و شرافت آنان است.

اما اینک بسیج چه رسالتى بر دوش دارد؟ چگونه به آن آگاهى مى یابد تا بتواند آینده اى بهتر بنا کند؟ دورانى که تغییرات شگرفى در عرصه مناسبات فرهنگى و اجتماعى و دفاعى و نیز در صحنه روابط بین الملل روى داده است. عصرى که جهانخواران و مستکبران مى کوشند با لطافت الحیل و با اختصاص میلیاردها دلار پول و امکانات مختلف، آینده را به نفع خود سامان دهند. در چنین اوضاع مغشوشى که مناقشه تاریخى حق و باطل صورت پیچیده ترى به خود گرفته است، «بسیج» در کجا ایستاده است و چه وظیفه اى به عهده دارد؟ نکته اى بسیار حیاتى است. این «فهم زمان» است که به بسیج کمک خواهد کرد تا خود را بیابد و متناسب با آرمان ها و ارزش هاى والاى اسلامى و انقلابى، آینده را بهتر از پیش بسازد. از چنین منظرى است که آینده نگرى براى بسیج امرى لازم و براى بقاى فرهنگ و تفکر بسیجى ضرورتى اجتناب ناپذیر است.

این مقاله مى کوشد در کنار بازخوانى کوتاهى از سیر تطور تاریخى علاقه مندى انسان به آینده پژوهى، به ضرورت توجه به آینده بسیج تاکید نموده و علاوه بر آن به طور اجمالى به بیان روش هایى براى به روز آمدکردن کارکردهاى بسیج بپردازد.

یکم: مجهولاتى که در برابر انسان قرار مى گیرند، معمولا دو گونه اند:

مجهولاتى که با جهد عقلى به زمره معلومات ملحق مى شوند و دسته دیگر مجهولاتى هستند که عقل آدمى قدرتى براى کشف آن ها ندارد. از خصائص ذاتى انسان یکى آن است که (از طریق به کار بردن عقل) به حل معماها و مجهولات سخت علاقه مند و شایق است. اساسا همین خردگرایى و تمایل به رمزگشایى از رویدادها و حوادث طبیعى و غیرطبیعى است که آدمى را از دیگر جانداران متمایز مى سازد. با تکیه بر همین امتیاز است که ارسطو، مصنف علم منطق (Logic) و پیروان او در عالم اسلام نظیر فارابى و ابن سینا، «ناطق» بودن را وجه ممیز انسان مى دانند. ناطق بودن به یک معنا ناظر به تمایل آدمى به امر شناخت و تلاش براى نقاب افکندن از چهره مجهولات است.

دوم: از جمله امورى که عقل انسان هیچگاه نتوانسته است تمایل خود را به آن پنهان سازد، همانا «کشف آینده» است. آینده که به طور معمول مجهول است، گاه در دایره عقل و گاه در ساحت تخیل به گونه هاى مختلف و بعضا متباین تصور مى شود. چنین تمایلى است که از دیرباز آدمیان را به جعل فرضیاتى درباره راه و رسم پیش بینى آینده وامى دارد. تا همین اواخر، منجمان (نه به معنى ستاره شناسان) در دربار پادشاهان و سلاطین به صورت بندى فرضیاتى مى پرداختند تا بتوانند با توسل به آن ها، رویدادهایى چون بیمارى و سلامت سلاطین، پیروزى و شکست در جنگ ها و چگونگى وقوع حوادث طبیعى و نظایر آن را پیش بینى کنند- قدما این نوع فعالیت را تنجیم مى نامیدند- چرا که باور غالب چنین بوده- و شاید هنوز هم باشد- هنگامى که بشر از دهلیز زمان عبور مى کند و به آینده گام مى نهد، آنچه به استقبال او مى آید، قبلا توسط اراده هایى برتر (خارج از اراده انسان) طراحى شده و رقم خورده اند و لذا در برابر چنین وضعیتى انسان خود را موجودى مسلوب الاختیار مى پنداشت. به همین سبب به پیشگویى مى پرداخت؛ اما در برابر آن، تعالیم الهى بیان مى دارند؛ نه چنین است که انسان ها و جوامع بشرى قربانى سرنوشت محتوم خویش باشند. بلکه آدمیان به میزان پایبندى به سنت الهى و در سایه تلاش و کوشش فردى و جمعى مى توانند آینده بهترى را براى خود رقم زنند. آیه مبارکه زیر ناظر به چنین معنایى است: «ان الله لا یغیر ما بقوم حتى یغیروا ما بانفسهم» (به راستى که خداوند سرنوشت هیچ قومى را تغییر نخواهد داد مگر آنچه را در ضمیرشان است تغییر دهند.) (رعد- آیه ۱۱)

به رغم این، انسان همواره شیفته دانستن از تحولات در زمان هاى دور دست بوده اما در نیل به این آگاهى ها گرفتار کج اندیشى هاى بسیار شده است. در گذشته هاى دور به دلیل کمبود منابع علم و دانش و محدود بودن دامنه معرفت، تلاش بشر معمولا مصروف پیش بینى آینده نزدیک مى شده است، اما آیا اکنون نیز چنین است؟

سوم: در عصرى به سر مى بریم که مالامال از تغییر و دگرگونى است. امروزه رشد علم و توسعه فناورى هاى گوناگون این امکان را براى انسان فراهم نموده است که به دوره هاى بلندمدت بیاندیشد. اگر در مراحل نخستین، «بقاء» به مثابه هدف عمده به شمار مى رفت، امروزه پیشرفت علوم، انسان را در مرحله اى قرار داده که بتواند پیرامون چگونگى «کیفیت بقاء» نیز تصمیم بگیرد.

در آغاز هزاره سوم که بسیارى از انگاره ها، الگوها و چهارچوب هاى تجویزى (به دلایل گوناگون) به چالش کشیده شده اند، نگرانى از آینده همچنان براى انسان باقى است. از این رو در تحقیقات اجتماعى رشته جدیدى تحت عنوان آینده پژوهى پدید آمده است که هدف آن مطالعه و بررسى منظم آینده است. آینده پژوهى در پى کشف، ابداع و ارزیابى آینده هاى ممکن و محتمل و بهتر است. آنچه آینده نگرى را از طالع بینى جدا مى کند، آگاهى به این مطلب است که آینده به طور قطع و یقین در تمامى ابعاد تعیین نشده است. از این رو به تصمیماتى وابسته است که انسان ها در زمان «حال» مى گیرند.

چهارم: ملاحظات پیرامونى ما این چنین مى نمایانند که در عصرى زندگى مى کنیم که رسانه ها بر تمامى شئونات زندگى بشر تفوق و استیلا یافته اند. در سایه زندگى رسانه اى جذب مخاطبان بیشتر، پیش نیاز تولید آینده مطلوب است. رسانه ها مى توانند به گونه اى افکار و تصورات افراد را شکل دهند تا آینده اى را طلب کنند که مخلوق آن ها است و با این شیوه سمت، ضرب آهنگ و ماهیت حرکت را تنظیم نمایند. ماهواره ها، اینترنت و دیگر مظاهر فناورى هاى نوین در زندگى امروزه نقشى اساسى دارند. عرصه هایى براى ظهور مناقشات ارزشى و فرهنگى، خلق و ابداع شده اند که پیش از این در تاریخ زندگى بشر سابقه اى نداشته اند. بنابراین باید به این نکته بیاندیشیم که جنگ هاى جدید لزوما و منحصرا فقط در میدان هاى نبرد و رویارویى دوطرفه روى نمى دهند. هم عرصه ها و هم آرایش جنگى دستخوش تغییرات اساسى شده اند.

پنجم: حضرت امام خمینى (ره) که بسیج مولود اندیشه تابناک ایشان است. بسیج را «پشتوانه انقلاب اسلامى» مى دانند. مقام معظم رهبرى (مدظله العالى) نیز «بسیج را بدنه فعال ملت» قلمداد فرمودند. معظم له همچنین در دیدار با بسیجیان و پاسداران فرمودند: «این کانون عظیمى است که شما جزو تشکیل دهندگانش هستید، دائما دارد شعله هاى مقدس و انوار تابناک خود را به سرتا سر دنیاى اسلام و جهان بشریت مى فرستد و آینده را روشن تر و افق ها را تابناک تر مى کند. این آینده اى است که هر جوانى را که در این کسوت و در این موضع و در این راه قرار دارد، امیدوار مى کند.»

ششم: بنابراین اگر چنانچه بسیج بخواهد کماکان و همچنان با صلابت به راه پرافتخار خویش ادامه دهد، گریزى از آینده نگرى و توجه به افق هاى دور دست نیست. فرماندهان، مدیران و برنامه ریزان بسیج در این عرصه رسالتى بس عظیم برعهده دارند. آنان باید بکوشند با تأسى به ارزش هاى والاى اسلامى و انقلابى و با پیمودن راهى که رهبر فرزانه انقلاب اسلامى ترسیم نموده اند، روز به روز به قدرت و صلابت و کارآمدى بسیج بیافزایند. بسیج همان ظرفیتى است که مى تواند با سازماندهى و آموزش آحاد مردم، به نماد کامل ترى از «قدرت ملى» تبدیل گردد. قدرتى که علاوه بر دفاع از دستاوردهاى انقلاب اسلامى و تمامیت ارضى ایران اسلامى، پایگاهى براى تربیت و آموزش جوانان مومن و انقلابى است. نیل به چنین اهداف والایى در پرتو آینده نگرى امکان پذیر خواهد بود. زیرا روزآمد کردن کارکردها و اصلاح و پیرایش ساختارها نیازمند تدقیق و شناخت نیازها و جهت دهى به ظرفیت ها و مقدورات موجود مى باشد. گذشته دیگر در دسترس نیست و زمان حال هم به سرعت مى گذرد، آینده چیزى است که براى ما باقى مانده است تا در آن و با آن زندگى کنیم. بنابراین هم عقلایى و هم لازم و ضرورى است که به آینده فکر کنیم، تمرکز داشته باشیم و براى آن با وجود تنوع، پیچیدگى و تغییرپذیرى، برنامه ریزى و خود را براى رویارویى با شرایط دشوار آماده کنیم. غرق شدن در گذشته یا حال- یا هر دو- و غفلت از آینده با منطق دین و عقل ناسازگار است. چنانچه حضرت على(ع) مى فرمایند: «پیروزى در دوراندیشى است.»

نتیجه آن که نگاه به آینده یک ضرورت تام و تمام براى مجموعه بسیج است. آینده را نمى توان پیشگویى کرد بلکه باید آن را ساخت. در این راستا بسیج باید نقش واقعى خود را استمرار بخشد و به رسالت مهمى که برعهده دارد عمل کند. مدیران بسیج باید بتوانند با نگرش به آینده و دست زدن به یک سلسله مطالعات در حوزه آینده پژوهى، مهارت خود را در فهم صحیح و مدیریت مطلوب زمان افزایش دهند و آینده بهترى را براى بسیج رقم زنند. بدین منظور لازم است به مراحل این آینده پژوهى اهتمام ورزند.

شناخت مشکلات، تهدیدها و فرصت ها

ارزیابى و آشنایى با چالش هاى فرارو، تهدیدات و فرصت هاى موجود در بطن روندها و تحولات نخستین مرحله یک فعالیت علمى آینده پژوهانه است.

به چالش کشیدن مفروضات و الگوهاى جارى

بسیارى از پیش فرض ها را بایستى از نگاهى نقادانه مورد بازنگرى قرار داد. از این منظر است که مى توان به ضعف و کاستى هاى روش هاى جارى پى برد و براى رسیدن به اهداف متعالى بسیج، روش هاى جدید و کارآمدترى را پیشنهاد داد. درک صحیح از وضعیت هاى آینده مستلزم به کار بستن چنین نگرشى است.

ایجاد چهارچوب هایى براى تصمیم سازى

پس از رسیدن به برآوردى واقعى از تهدیدات و فرصت ها و بازنگرى در الگوهاى موجود به چهارچوب هاى نوینى در فرآیند تصمیم سازى مى توان دست یافت.

تعیین سیاست ها و کنش هاى بدیل

بدیهى است به دنبال رسیدن به چهارچوب هاى جدید، تعیین و تنظیم خط مشى ها و اقدامات مقتضى که با قالب هاى طرح ریزى شده، همخوان و متناسب باشد، ضرورت دارد.

پیشنهاد انواع رویکردهاى ممکن براى حل مساله

گام واپسین در آینده پژوهى ارایه رویکردهایى به منظور رفع مشکلات و مسایل است.

نویسنده: سید احمد - حسینی

● منبع: روزنامه - جوان

برای حفظ هر جامعه از فساد و انحراف و سقوط، نظارت همگانی و در بعضی از موارد، نظارت گروهی اشخاص لازم و ضروری است تا افراد صالح بر آن چه بر جامعه می گذارد، نظارت داشته باشند و جامعه و فرد را از «رفتن به سوی فساد و انحرافات» محفوظ نگاه دارند. بر اساس همین استدلال، از مهمترین و عظیم ترین فرایض و واجبات اسلامی امر به معروف و نهی از منکر است.
با استفاده از این مقدمه می توان به ضرورت ایجاد ابزارهای «مراقبت های اجتماعی غیر رسمی» اشاره داشت که در نظم بخشیدن به رفتارهای اجتماعی بسیار کارآمد و مؤثرند. این مراقبت ها صورت می گیرند تا افراد مطابق الگوهای رفتاری مطلوب جامعه عمل کنند و از الگوهای نامطلوب پرهیز کنند. اگر تأملی هر چند گذرا به این وظیفه خطیر داشته باشیم، به درستی در‌خواهیم یافت که نیروی توانمند بسیج نقش مهمی در ایجاد این مسئله دارد.
از آنجایی که بسیجی رهرو راه الهی است و پیام الهی را با مدد از سیره و بیان اهل‌بیت ازقرآن دریافت می کند و همواره در تلاش است تا وظیفه‌ی حساس اصلاح جامعه اسلامی را بر دوش بکشد و تمامی ملامت ها را با جان و دل پذیرا باشد. شاید اطاله‌ی کلام باشد که باز از وظیفه شناسی، ایثار و از خودگذشتگی بسیج در راه حفظ خط مشی ها و تداوم انقلاب سخن بگوئیم ولی درک بسیج از ضرورت سالم سازی جامعه اسلامی با انجام فریضه مهم امر به معروف و نهی از منکر علیرغم برخی بی مهری ها، از چنان ارزش و جایگاهی برخوردار است که اگر نگوییم بالاتر از فریضه جهاد مستقیم و حضور در میدان رزم است، قطعاً همسنگ چنین جایگاهی خواهد بود.
بسیج مملوّ از رفتارهایی است که وظیفه شناسی آحاد اعضای آن نسبت به انجام فریضه امر به معروف و نهی از منکر، دستاوردهای درخشانی را برای جامعه انقلابی ایران رقم زده است

بسیج یک شجره طیبه است که ریشه در عالم معنا دارد. در دعای جوشن کبیر آمده خداوند مومن است، لذا اگر بسیجی را جلوه های از ایمان بدانیم، می بینیم که بسیجی یک فرد مومن است و تا زمانی که خداوند مانا و ماندگار است، بسیجی هم ماندگار خواهد بود. ما در این مدرسه که به تعبیر پیر عارف انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی (ره) بسیج را مدرسه سازندگی، عشق و دلدادگی با حضرت دوست برای اعتلای کلمه "لا اله الا الله" نامیدند، ثبت نام کردیم و با توجه به افت و خیزها و مسائل مختلف پیرامونی که در اطراف کشور مقدسمان وجود دارد، نقش های مختلفی را باید ایفا کنیم. امروز باید بسیج خود را در گذر زمان بازنگری کند و با توجه به رسالتی که تاکنون در مقاطع مختلف داشته با استفاده از ابزارها و دستاوردهای علمی و فنی متناسب با نیازهایی که وجود دارد خود را تجهیز کند. زمانی کشور اسلامی ما مورد هجوم دشمن قرار گرفت که بسیج به شکل نظامی نقش خود را به بهترین صورت ایفا نمود و حال که جنگ، جنگ پیشرفت و دانش است، بسیج نیاز دارد که خود را به اندیشه، دانایی و تخصص های مختلف با الهام از دیدگاههای ارزشی و چهارچوب معرفتی خود مهیا و تجهیز کرده و نقش خود را به خوبی بازی نماید، چرا که امروز بسیجی باید عالم به زمان خود باشد و خود را به دانایی تجهیز نماید و مدیریت دانایی و حتی فراتر از مدیریت دانایی، که امروزه در دنیا مطرح است یعنی خود را به درجهای برساند که به "مدیریت معرفتی یا فرزانگی" تبدیل شود. وقتی تاریخ خود را مطالعه می کنیم در کتاب مرحوم کلینی رازی (اصول کافی) مشاهده می کنیم که نخستین باب "عقل و جهل" است یعنی در مقابل جهل و نادانی، دانایی قرار نگرفته بلکه "عقل، خرد و معرفت" قرار دارد، همان رویکرد جدیدی که امروز در تکامل فرآیندی دانش مطرح است اما دریغ: وای از آن دریا که موجش کم تپید گوهــــر خود را زصیـــادان خرید قریب به ۱۲ قرن پیش بحث عقل و جهل وجود داشته و امروز دنیای دانش و پژوهش با اقداماتی که انجام می دهد و با نظریه پردازی و مدل سازی به این مفاهیمی که از آن ماست دست پیدا می کند. لذا لازم است که بسیجی ما در نهادهای مختلف علمی- پژوهشی- اجرایی و ... به عنوان الگوی ایرانی اسلامی، و با تکیه بر خرد و معرفت خود نسبت به مهمات توسعه کشور همچون چشم انداز ۱۴۰۴ همت بگمارد و در این راستا تدوین یک رسالتنامه ضروری به نظر می رسد. پس از اینکه این رسالت نامه تدارک دیده شد و به تأیید رهبریت عالی بسیج مقام معظم رهبری رسید، باید راهبردهای متناسب و سازوکارهای علمی و تخصصی برای مسائل مختلف تدارک دیده شود و نسبت به ماموریتهای جدیدی که در آن برنامهریزی می شود، سرمایه گذاری به عمل آید. این کارهایی است به تنهایی از دست مجموعه های رسمی کشور بر نمی آید و به طور مطلق جزء خروجی آن مجموعه ها نیست و لذا اینجاست که بسیج باید پیشگام باشد و انجام آن کارها را عهده دار شود و همچنین یک سری پروژههای کلانی را که در چشم انداز ۱۴۰۴ لازم است و عملیاتی شدن این پروژهها در شرح وظایف و ماموریت های وزارتخانه ها ذکر نشده، وجود بسیج را می طلبد تا با دانایی و تخصصی که کسب کرده با فرهنگ بسیجی خود نسبت به عملیاتی نمودن این پروژهها اقدام کند. بنابراین می توانیم بگوییم بسیج یک نهاد انقلابی و سازمانی پویا، خلاق، مبتکر و در حقیقت خطرجو، آینده گرا و تعالی مداراست و می تواند متعهد به انجام چشم انداز ۱۴۰۴ باشد. ابتدا باید در مجموعه کلان بسیج آن رسالت نامه که قبلاً گفته شد تدارک دیده شده و در این راه از نمایندگان مختلف دستگاهها و نهادهای رسمی که دل در گرو فرهنگ بسیج دارند دعوت نمود تا در تدوین این رسالت نامه مشارکت و همکاری داشته باشند و بعد یک رویکردی آینده گرایانه حداقل ۲۰ ساله در آن پیش بینی نمود تا با اتخاذ تفکر سیستمی، جامع و فراگیر، تمام ابعاد مسائل اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، جمعیت شناختی، فناوری و روان شناختی کشور را ملحوظ کند. ضرورت انجام چنین کاری تشکیل یک واحد یا گروه مطالعات آینده پژوهشی است که بسیج باید اهتمام کرده و یک چنین مجموعه ای را با کمک افراد نخبه و در حقیقت آماده برای اندیشه و تفکر آینده بسیج سامان بدهد. بسیج می بایست در ماموریتها و راهبردهای خود، (که ممکن است تعاملی هم با ارگانهای رسمی کشور پیدا کند و نقشهایی هم اعضای آن ارگانها پیدا کنند) برای مدیریت در چشم انداز ۱۴۰۴ خودش را آماده کند. به طوری که بتواند دورههای آموزش مدیریتی، مشاورهای فراتر از مرزهای داخل را تدارک ببیند. بسیج می تواند بدون در نظر گرفتن عقبههای سنتی خود، بحث دانش IT (فناوری اطلاعات و ارتباطات) را در خود تقویت کند و در زمینه های تامین نیروی انسانی و آموزش آنها سرمایه گذاری کرده و یک نهاد کارآمد فناوری پایه را بنیان نماید. از دیگر راهبردها می توان به بحث مهندسی، فرهنگی و اجتماعی جامعه که مقام معظم رهبری به جد روی آن تأکید و توجهات ویژهای داشتند اشاره کرد. بسیج می تواند این نقش را عهده دار باشد چرا که ویژگی ها و تعهداتی نسبت به نظام و نهضت دارد و با سازمان هایی که نقش فرهنگی دارند همچون شورای انقلاب فرهنگی، تعامل و پویایی داشته باشد. بسیج شجره طیبه ای است که چون رنگ و صبغه الهی دارد، تمام نیروهای متخصص سازمان های تخصص گرا و وظیفه ای، نهادهای ارزشی و ماموریت مدار به دور از هر رنگ و برچسب سازمانی و یا شخصیت های مستقل از شخصیت های حقوقی که دارند خود وارد این نهاد می شوند و یک اقیانوس بیکران پویا و تعالی گرا را تشکیل دهند، همانگونه که در بیت الله الحرام از همه رنگها و تعلقات جدا می شویم و هر اندازه که افتاده تر و بی نام و نشان تر هستیم، میزان بهره گیری و خدمت گذاری بیشتر می شود و تحت تشعشعات رحمانی قرار می گیریم، بسیج نیز همین حالت را دارد. یعنی یک مأمنی برای تمام انسانهایی که دل به هستی شاهد ازلی سپردهاند و دوست دارند که یک کاری به دور از رنگها و رسمها داشته باشند، و چون در فرهنگ بسیجی رنگها و برچسبها زدوده می شوند و افراد رنگ خدایی پیدا می کند، در نتیجه یکپارچگی و اتحاد صورت می گیرد و خود به خود باعث ایجاد تعالی در جامعه می شود. به تعبیر حافظ آسمانی: غلام همت آنم که زیر چرخ کبود زهرچه رنگ تعلق پذیرد آزاد است از طرفی چون تعلق بسیجی تعلق رحمانی است، در حقیقت بالاترین نقش را پیدا می کند و می تواند رهنمود مقام معظم رهبری که امسال را سال اتحاد ملی و انسجام اسلامی عنوان نهادند، پاسخ دهد. بسیج می تواند یک سری پروژه ها و برنامه های عملیاتی را تدارک ببیند تا در آخر سال بتواند مشخص کند که چه چیزهایی ما را از وحدت و یکپارچگی دور کرده، و در چه مسائلی وحدت و یکپارچگی حاصل شده است. لذا پس از آن می توان از آن چیزهایی که باعث آسیب زدن به اتحاد ما گشته و هرآنچه که در حقیقت مانع رسیدن به این اتحاد و یکپارچگی شده کناره گیری نمود. همانگونه که رهبر ما فرموده اند: نسل آینده این را از ما خواهد خواست که ما یک منشور وحدت را تدارک دیده باشیم، بنابراین یکی از کارهایی که بسیج می تواند انجام دهد تهیه پیش نویس منشور و وحدت است. از دیگر بحثهایی که موجب اتحاد و یکپارچگیمان می شود، بحث نزدیک شدن دانشگاههای دنیای اسلام به یکدیگر است. همانطور که مراکز علمی، مراکز تجاری، مراکز اقتصادی وجود دارد، بسیج های مختلفی نیز وجود دارد همانند بسیج اقتصادی، بسیج علمی، بسیج پزشکی و همه می توانند با نقشهایی که پیدا می کنند در کنار دولتها و سیاست مداران و از راه ارگانهای علمی و تخصصی این انسجام را ایجاد کنند. در این راستا می توان در قالب کار گروههای بسیجی علمی و تخصصی در عرصه های مختلف به همگرایی در حوزه ها و مجموعه های مختلف دست یافت. وقتی این همگرایی در زیر مجموعه ها ایجاد شد، آن وقت خود به خود کل نیز متأثر می شود و یکی شدن کلی صورت می گیرد. اتحاد ملی و انسجام اسلامی عنوانی است که برای همیشه وجود خواهد داشت، با این وجود در موقعیت کنونی آن هم به دلیل چشم انداز ۲۰ ساله افق ۱۴۰۴ از اهمیت ویژه ای برخوردار است. بنابراین در جمع بندی باید گفت که بسیج همانند زمان دفاع مقدس که از تمام نیروی خود خالصانه برای دفاع از کشور و دین استفاده نمود، امروز نیز می بایست با همان روحیه ایثار و خلوص قابلیت اجرایی نمودن پروژه های توسعه ای در کشور را در چارچوب منویات مقام معظم رهبری و در راستای تحقق چشم انداز توسعه بیست ساله داشته باشد، آنچنان که دیگران با دیدن موفقیتهای بسیج در این عرصه وارد این مجموعه شده و مدال افتخار بسیجی بودن را بر سینه زنند.

دکتر مجید پسران قادر

مشاورمعاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی ریاست جمهوری و مدیرمسئول و سردبیر فصلنامه تحول اداری

 رجا نیوز