بسیج ; شجره طیبه انقلاب

بسیج را واژه ای مسما و قدرتی توانا برای تحقق اهداف اصیل و نوین ایران اسلامی می توان نام برد که در شرایط و مقتضیات زمان ایفاگر نقش های مختلف در جامعه است .

حضور ملموس بسیج در ارکان علمی , صنعتی , فرهنگی , اجتماعی , بهداشتی , عمرانی , نظامی و... مبین کارکردهای چندمنظوره و منعطف این ساختار تشکیلاتی منسجم و پرقابلیت است .

رزم آوری و دفاع از حیثیت و جان و مال ملت در هشت سال دفاع مقدس , فخرآفرینی در عرصه علوم و فن آوری و پالایش نظام مند اجتماع برمبنای دینی و مذهبی , قدرت بازدارندگی بسیج در تهاجمات جنگ افزاری و نرم افزاری , بروز توانمندی های شگرف از تعامل و اجتماع اقشار گوناگون جامعه , عرضه داوطلبانه استعدادهای مردمی در راستای عرق ملی و تکلیف شرعی , بسیج را ساختاری فراسازمانی و منحصر به فرد نموده و مبنای شکل گیری آن را نظریه ای ماندگار برای فرداهای روشن می توان عنوان کرد.

بنابرچنین ویژگی هایی , نضج گیری و بنیان این ساختار عظیم را برای حال حاضر و آتیه ایران اسلامی می توان تدبیری حکیمانه و درایتی الهی خواند. آری ! به راستی دوراندیشی و دستور حکیمانه امام خمینی (ره ) در راستای تاسیس بسیج برگه تضمین زرینی برای رشد و تعالی ایران اسلامی و مصون ماندن از گزندهای زمانه است.

بسیج را می توان سازمانی در جهت نیل به سمت حفظ تمامیت ارضی , اقتدار ملی , دفاع از اصل ولایت فقیه و بنیان های نظام و انقلاب و براساس تفکرات قرآنی تعریف کرد که با استقبال از سوی آحاد جامعه در طیف های گوناگون به طور داوطلبانه به جذب نیروهای مخلص می پردازد.

ضرورت توجه به احیای امر به معروف و نهی از منکر در بسیج

برای حفظ هر جامعه از فساد و انحراف و سقوط، نظارت همگانی و در بعضی از موارد، نظارت گروهی اشخاص لازم و ضروری است تا افراد صالح بر آن چه بر جامعه می گذارد، نظارت داشته باشند و جامعه و فرد را از «رفتن به سوی فساد و انحرافات» محفوظ نگاه دارند. بر اساس همین استدلال، از مهمترین و عظیم ترین فرایض و واجبات اسلامی امر به معروف و نهی از منکر است.
با استفاده از این مقدمه می توان به ضرورت ایجاد ابزارهای «مراقبت های اجتماعی غیر رسمی» اشاره داشت که در نظم بخشیدن به رفتارهای اجتماعی بسیار کارآمد و مؤثرند. این مراقبت ها صورت می گیرند تا افراد مطابق الگوهای رفتاری مطلوب جامعه عمل کنند و از الگوهای نامطلوب پرهیز کنند. اگر تأملی هر چند گذرا به این وظیفه خطیر داشته باشیم، به درستی در‌خواهیم یافت که نیروی توانمند بسیج نقش مهمی در ایجاد این مسئله دارد.
از آنجایی که بسیجی رهرو راه الهی است و پیام الهی را با مدد از سیره و بیان اهل‌بیت ازقرآن دریافت می کند و همواره در تلاش است تا وظیفه‌ی حساس اصلاح جامعه اسلامی را بر دوش بکشد و تمامی ملامت ها را با جان و دل پذیرا باشد. شاید اطاله‌ی کلام باشد که باز از وظیفه شناسی، ایثار و از خودگذشتگی بسیج در راه حفظ خط مشی ها و تداوم انقلاب سخن بگوئیم ولی درک بسیج از ضرورت سالم سازی جامعه اسلامی با انجام فریضه مهم امر به معروف و نهی از منکر علیرغم برخی بی مهری ها، از چنان ارزش و جایگاهی برخوردار است که اگر نگوییم بالاتر از فریضه جهاد مستقیم و حضور در میدان رزم است، قطعاً همسنگ چنین جایگاهی خواهد بود.
بسیج مملوّ از رفتارهایی است که وظیفه شناسی آحاد اعضای آن نسبت به انجام فریضه امر به معروف و نهی از منکر، دستاوردهای درخشانی را برای جامعه انقلابی ایران رقم زده است.

ویژگیهای منحصر به فرد بسیج

بسیج از بدو تشکیل خود یکسری آرمانهایی را جستجو می کرده است و بر طبق همین آرمانها و ارزشها یکسری ویژگی های خاص خود را دارد که می تواند در احیای فرهنگ نورانی امر به معروف و نهی از منکر راهگشا باشد، لذا برای شناخت بهتر این ویژگیها به بیانات حضرت آیت الله مصباح یزدی در همین رابطه اشاره می کنیم:
« بسیج حرکتی است فراگیر در جامعه ، به سوی هدفی والا. مقصود از عبارت فوق ، بیان تعریفی جامع ، مانع و منطقی نیست. از این روی ، بهتر است ویژگیهای این مفهوم بازشناسی شود.
اولین ویژگی بسیج ، « حرکت » است. تفکر بسیجی با رکود و بی تحرکی تناسب ندارد.
دومین ویژگی اینکه حرکتی « سریع و توفنده » است.کسانی که در جامعه حرکتی کند دارند، هرچند ساکن نیستند بسیجی نیز به شمار نمی آیند.
ویژگی سوم حرکت بسیج ، « فراگیر و جمعی بودن » آن است. اگر فرد یا گروهی کوچک ، حرکتی سریع انجام دهند ، این حرکت بسیج نیست. بلکه بسیج یک حرکت سریع فراگیر در جامعه است.
ویژگی چهارمی که می توان در این مفهوم شناسایی کرد ، « هدفمندی و انگیزه داشتن » این حرکت است. حرکت بسیجی یک حرکت کور به سوی هدفی نامعین نیست بلکه حرکتی باانگیزه به سوی یک هدف مشخص و شناخته شده است. آخرین ویژگی ، « فداکاری » است. از بیانات آیت الله مصباح یزدی »
این ویژگی ها مطمئنا در نهادی مانند بسیج تنها جمع گشته است ولی قابل ذکر است که اگر بخواهیم از این نیروی ارزشمند استفاده کنیم باید در خود بسیج نیز یک بازنگری دیگری صورت پذیرد و آفات موجود که اهداف عالیه این نهاد مقدس را تحت الشعاع قرار می دهد را باید شناسایی نمود تا بتواند وظیفه های خود، از جمله احیای فرهنگ ارزشهای انقلاب مانند امر به معروف و نهی از منکر را ایفا نماید.

نقش بسیج در اجرای عملی امر به معروف و نهی از منکر

سومین مرحله از مراحل سه گانه امر به معروف و نهی از منکر را که اشاره می کنند، مرحله عمل و برخورد فیزیکی می باشد که خود دارای مراتبی است از جمله جدائی انداختن میان شخص و عمل ناروا ، ضرر زدن مالی و جانی ، این مرحله به جهت ظرافت و دقت خاصی که می طلبد ، باید با اذن فقیه جامع الشرائط و در زمان استقرار حکومت دینی با اجازه ولی فقیه و بازوان اجرایی وی صورت پذیرد. در این مرحله مهمترین مساله آن است که نخست مشخص گردد که چه نهادهایی متکلف این برخورد فیزیکی می باشند و ثانیا برای عدم تداخل وظایف هر یک از این نهادها و اساس، چارچوب قانون مشخص گردد.
آنچه که بصورت یک واقعیت در جامعه قابل لمس است این مسئله می باشد که بسیاری از نهادها ( دولتی و دینی ) وجود دارند که به نحوی در باب امر به معروف و نهی از منکر مدعی و دخیل اند این مسئله تنها به برخورد فیزیکی اختصاص ندارد بلکه در دو مرحله دیگر یعنی ( مرحله قلب و مرحله زبان ) نیز قابل مشاهده تر و عامه تر است. مانند بسیج ، ستاد احیاء امر به معروف و نهی از منکر ، وزارت کشور ، وزارت اطلاعات ، نیروی انتظامی و هیئتهای مذهبی ، باید برای مشخص کردن منشاء جایگاه کارکردها و کارکردهای غالب هر یک از این نهادها ، تعیین نقاط اصطکاک ، همپوشانی ، تماس و نسبت آنها با یکدیگر ( مشروعیت ، اقتدار ، نفوذ ) و روشن سازی بحران ها و مشکلات آنها تحقیقی جامع صورت پذیرفته و نحوه دخالت و حد و حدود آن در باب امر به معروف و نهی از منکر خصوصا در باب برخورد فیزیکی مشخص گشته و بصورت قانون در آمده و این قانون یا قوانین در جامعه نهادینه شود.

اقدامات بسیج در احیای امر به معروف و نهی از منکر

« بسیج در راستای تحقق این فریضه مهم مبادرت به راه اندازی قرارگاه سیدالشهداء نموده است. البته این فعالیت در جهت اصلاح ارزشهاست و نباید خدای ناکرده عاملی در جهت رعب و دوری مردم مخصوصا جوانان نسبت به دین و ارزشهای اسلامی و طرد از پایگاه های بسیج و از اصل فرهنگ بسیج گردد.»
بر درک بهتر جایگاه بسیج به سخنان ارزشمند رئیس قوه قضائیه حضرت آیت الله هاشمی شاهرودی در جایگاه ویژه و کارآمدی بسیج اشاره می کنیم: « ... هیچ تشکیلات و ساختار اجتماعی به این گستردگی و عظمت نداریم و هیچ تشکیلاتی هم به جز بسیج نمی تواند این میزان فراگیر باشد، بسیج برای حفظ ارزش ها و احیای ارزش های اسلامی است. بسیج می تواند نقش امر به معروف و نهی از منکر را به خوبی ایفا کند. امر به معروف و نهی از منکر هم به معنای امر و نهی کردن نیست زیرا ممکن است در شرایط و فضای جامعه برداشتهای نادرستی از این مساله صورت گیرد و تصور شود که منظور از امر به معروف و نهی از منکر، امر و نهی کردن است، منظور از امر به معروف و نهی از منکر احیای معروف و سالم سازی جامعه از منکرات است، لذا بسیج باید این هدف را دنبال کند. ساختار بسیج باید کم آسیب تر و مردمی تر باشد و مرز بندی نداشته باشد زیرا در حالتی که مانند احزاب مرزبندی داشته باشد آسیب های بیشتری متوجه این نهاد خواهد شد. هر چه نوع عملکرد و رویکرد این ساختار منطبق با نیازهای جوامع مختلف باشد موفق تر و موثر تر خواهد بود ... »
«... تشکیل بسیج در نظام جمهوری اسلامی ایران یقینا از برکات و الطاف خداوند تعالی بود که بر ملت ایرانی ارزانی شد. بسیج یک نهاد انقلابی است که از توده مردم و آحاد جامعه تشکیل و بوجود می آید. برخی از جامعه شناسان معتقدند بسیج برای انقلاب بوجود می آید یعنی توده مردم بسیج می شوند تا انقلابی را به نتیجه برسانند به همین دلیل حرکت توده های مردم برای برپایی نظام حکومتی جدید را بسیج می گویند. بسیج پیش از آنکه یک تشکل باشد، تفکر است و خدمات صادقانه، بی منت و داوطلبانه با اعتقاد به مبانی اندیشه ناب دینی از ویژگی های تفکر بسیجی است. عظمت اهداف انقلاب و گستردگی توطئه های دشمنان ایجاب می کند که برای حفظ و صیانت از انقلاب اسلامی و ارزشها و مقابله با تهاجم فرهنگی دشمنان، نیروی مقاومت بسیج با پرسنل فداکار و ایثارگر در مقابل همه تهدیدات بایستند تا دستاوردهای انقلاب اسلامی ایران حفظ و حراست شود.»( کیوان محمدی / مقاله بسیج در نگاه آماری / نشریه راه مردم)

منابع

- سردار عصمتی، محمد حسین، آشنایی با بسیج(ویژه دوره آموزش عمومی مقدماتی بسیج)، تهران، نیروی مقاومت بسیج، معاونت آموزش، پائیز 1373.
- مقاله "بررسی عملکرد نیروی مقاومت بسیج در رابطه با جوانان"، تهیه و تنظیم: محمد مهدی حکیمی، مرکز تحقیات دانشگاه امام صادق(علیه السلام)، انتشارات سازمان ملی جوانان، پائیز 1387.
- نشریه ابرار، مورخ 5 / 9 / 84 ، سخنرانی رئیس قوه قضائیه، با موضوع اگر بسیج به سمت نظامی شدن برود، ناکارآمد می شود.
- نشریه راه مردم، مورخ 24 / 6 / 1383، نوشته کیوان محمدی، مقاله بسیج در نگاه آماری.

مولف:محمد مهدی حکیمی

منبع :  معروف یاران

هفته بسیج فرصت زرین و مغتنمى است که در کنار تجلیل از جایگاه و منزلت رفیع بسیج و بسیجیان، به ویژه نقش ارزشمند آنان در عرصه دفاع مقدس به بازخوانى دیگر توانمندى هاى بسیج بپردازیم. برخى گمان مى کردند بسیج- با توجه به خاستگاه تاریخى اش- مولود اقتضائاتى است که در سال هاى آغازین جنگ تحمیلى شکل یافته اند و با تکیه بر همین فلسفه وجود، بقاء آن را در شرایط غیرجنگى امرى دشوار و چه بسا دور از ذهن مى پنداشتند. در حالى که کیفیت بقاى بسیج طى سال هاى پس از دفاع مقدس نه تنها ناظر به نقش دفاعى آن در عرصه پاسدارى از دستاوردهاى انقلاب اسلامى بوده، بلکه با تعمیم فعالیت آن به عرصه هاى فرهنگى، اجتماعى و سازندگى، ابعاد وسیع ترى نیز یافته است. تنومند شدن بدنه بسیج به طور قطع نتیجه تصادف و اتفاق نیست؛ بلکه نتیجه فرایندى است که در بستر زمان و با برخوردارى از آگاهى و معرفت به رسالت دینى و انقلابى و عمل به فرامین و رهنمودهاى رهبر فرزانه انقلاب روى داده است.

به هر روى «هفته بسیج» تنها ایام بزرگداشت نیست، چرا که ملت مسلمان ما همواره قدردان زحمات، فداکارى ها و رشادت هاى بسیجیان پاکباخته و دلاور بوده و خواهد بود. صف طولانى شهداى بسیج، هم آنانى که هنوز هم گاه به گاه در شهرهاى بزرگ و کوچک بر روى دوش مردم کوچه و بازار تشییع مى شوند، گواه خلوص، رادمردى و شرافت آنان است.

اما اینک بسیج چه رسالتى بر دوش دارد؟ چگونه به آن آگاهى مى یابد تا بتواند آینده اى بهتر بنا کند؟ دورانى که تغییرات شگرفى در عرصه مناسبات فرهنگى و اجتماعى و دفاعى و نیز در صحنه روابط بین الملل روى داده است. عصرى که جهانخواران و مستکبران مى کوشند با لطافت الحیل و با اختصاص میلیاردها دلار پول و امکانات مختلف، آینده را به نفع خود سامان دهند. در چنین اوضاع مغشوشى که مناقشه تاریخى حق و باطل صورت پیچیده ترى به خود گرفته است، «بسیج» در کجا ایستاده است و چه وظیفه اى به عهده دارد؟ نکته اى بسیار حیاتى است. این «فهم زمان» است که به بسیج کمک خواهد کرد تا خود را بیابد و متناسب با آرمان ها و ارزش هاى والاى اسلامى و انقلابى، آینده را بهتر از پیش بسازد. از چنین منظرى است که آینده نگرى براى بسیج امرى لازم و براى بقاى فرهنگ و تفکر بسیجى ضرورتى اجتناب ناپذیر است.

این مقاله مى کوشد در کنار بازخوانى کوتاهى از سیر تطور تاریخى علاقه مندى انسان به آینده پژوهى، به ضرورت توجه به آینده بسیج تاکید نموده و علاوه بر آن به طور اجمالى به بیان روش هایى براى به روز آمدکردن کارکردهاى بسیج بپردازد.

یکم: مجهولاتى که در برابر انسان قرار مى گیرند، معمولا دو گونه اند:

مجهولاتى که با جهد عقلى به زمره معلومات ملحق مى شوند و دسته دیگر مجهولاتى هستند که عقل آدمى قدرتى براى کشف آن ها ندارد. از خصائص ذاتى انسان یکى آن است که (از طریق به کار بردن عقل) به حل معماها و مجهولات سخت علاقه مند و شایق است. اساسا همین خردگرایى و تمایل به رمزگشایى از رویدادها و حوادث طبیعى و غیرطبیعى است که آدمى را از دیگر جانداران متمایز مى سازد. با تکیه بر همین امتیاز است که ارسطو، مصنف علم منطق (Logic) و پیروان او در عالم اسلام نظیر فارابى و ابن سینا، «ناطق» بودن را وجه ممیز انسان مى دانند. ناطق بودن به یک معنا ناظر به تمایل آدمى به امر شناخت و تلاش براى نقاب افکندن از چهره مجهولات است.

دوم: از جمله امورى که عقل انسان هیچگاه نتوانسته است تمایل خود را به آن پنهان سازد، همانا «کشف آینده» است. آینده که به طور معمول مجهول است، گاه در دایره عقل و گاه در ساحت تخیل به گونه هاى مختلف و بعضا متباین تصور مى شود. چنین تمایلى است که از دیرباز آدمیان را به جعل فرضیاتى درباره راه و رسم پیش بینى آینده وامى دارد. تا همین اواخر، منجمان (نه به معنى ستاره شناسان) در دربار پادشاهان و سلاطین به صورت بندى فرضیاتى مى پرداختند تا بتوانند با توسل به آن ها، رویدادهایى چون بیمارى و سلامت سلاطین، پیروزى و شکست در جنگ ها و چگونگى وقوع حوادث طبیعى و نظایر آن را پیش بینى کنند- قدما این نوع فعالیت را تنجیم مى نامیدند- چرا که باور غالب چنین بوده- و شاید هنوز هم باشد- هنگامى که بشر از دهلیز زمان عبور مى کند و به آینده گام مى نهد، آنچه به استقبال او مى آید، قبلا توسط اراده هایى برتر (خارج از اراده انسان) طراحى شده و رقم خورده اند و لذا در برابر چنین وضعیتى انسان خود را موجودى مسلوب الاختیار مى پنداشت. به همین سبب به پیشگویى مى پرداخت؛ اما در برابر آن، تعالیم الهى بیان مى دارند؛ نه چنین است که انسان ها و جوامع بشرى قربانى سرنوشت محتوم خویش باشند. بلکه آدمیان به میزان پایبندى به سنت الهى و در سایه تلاش و کوشش فردى و جمعى مى توانند آینده بهترى را براى خود رقم زنند. آیه مبارکه زیر ناظر به چنین معنایى است: «ان الله لا یغیر ما بقوم حتى یغیروا ما بانفسهم» (به راستى که خداوند سرنوشت هیچ قومى را تغییر نخواهد داد مگر آنچه را در ضمیرشان است تغییر دهند.) (رعد- آیه ۱۱)

به رغم این، انسان همواره شیفته دانستن از تحولات در زمان هاى دور دست بوده اما در نیل به این آگاهى ها گرفتار کج اندیشى هاى بسیار شده است. در گذشته هاى دور به دلیل کمبود منابع علم و دانش و محدود بودن دامنه معرفت، تلاش بشر معمولا مصروف پیش بینى آینده نزدیک مى شده است، اما آیا اکنون نیز چنین است؟

سوم: در عصرى به سر مى بریم که مالامال از تغییر و دگرگونى است. امروزه رشد علم و توسعه فناورى هاى گوناگون این امکان را براى انسان فراهم نموده است که به دوره هاى بلندمدت بیاندیشد. اگر در مراحل نخستین، «بقاء» به مثابه هدف عمده به شمار مى رفت، امروزه پیشرفت علوم، انسان را در مرحله اى قرار داده که بتواند پیرامون چگونگى «کیفیت بقاء» نیز تصمیم بگیرد.

در آغاز هزاره سوم که بسیارى از انگاره ها، الگوها و چهارچوب هاى تجویزى (به دلایل گوناگون) به چالش کشیده شده اند، نگرانى از آینده همچنان براى انسان باقى است. از این رو در تحقیقات اجتماعى رشته جدیدى تحت عنوان آینده پژوهى پدید آمده است که هدف آن مطالعه و بررسى منظم آینده است. آینده پژوهى در پى کشف، ابداع و ارزیابى آینده هاى ممکن و محتمل و بهتر است. آنچه آینده نگرى را از طالع بینى جدا مى کند، آگاهى به این مطلب است که آینده به طور قطع و یقین در تمامى ابعاد تعیین نشده است. از این رو به تصمیماتى وابسته است که انسان ها در زمان «حال» مى گیرند.

چهارم: ملاحظات پیرامونى ما این چنین مى نمایانند که در عصرى زندگى مى کنیم که رسانه ها بر تمامى شئونات زندگى بشر تفوق و استیلا یافته اند. در سایه زندگى رسانه اى جذب مخاطبان بیشتر، پیش نیاز تولید آینده مطلوب است. رسانه ها مى توانند به گونه اى افکار و تصورات افراد را شکل دهند تا آینده اى را طلب کنند که مخلوق آن ها است و با این شیوه سمت، ضرب آهنگ و ماهیت حرکت را تنظیم نمایند. ماهواره ها، اینترنت و دیگر مظاهر فناورى هاى نوین در زندگى امروزه نقشى اساسى دارند. عرصه هایى براى ظهور مناقشات ارزشى و فرهنگى، خلق و ابداع شده اند که پیش از این در تاریخ زندگى بشر سابقه اى نداشته اند. بنابراین باید به این نکته بیاندیشیم که جنگ هاى جدید لزوما و منحصرا فقط در میدان هاى نبرد و رویارویى دوطرفه روى نمى دهند. هم عرصه ها و هم آرایش جنگى دستخوش تغییرات اساسى شده اند.

پنجم: حضرت امام خمینى (ره) که بسیج مولود اندیشه تابناک ایشان است. بسیج را «پشتوانه انقلاب اسلامى» مى دانند. مقام معظم رهبرى (مدظله العالى) نیز «بسیج را بدنه فعال ملت» قلمداد فرمودند. معظم له همچنین در دیدار با بسیجیان و پاسداران فرمودند: «این کانون عظیمى است که شما جزو تشکیل دهندگانش هستید، دائما دارد شعله هاى مقدس و انوار تابناک خود را به سرتا سر دنیاى اسلام و جهان بشریت مى فرستد و آینده را روشن تر و افق ها را تابناک تر مى کند. این آینده اى است که هر جوانى را که در این کسوت و در این موضع و در این راه قرار دارد، امیدوار مى کند.»

ششم: بنابراین اگر چنانچه بسیج بخواهد کماکان و همچنان با صلابت به راه پرافتخار خویش ادامه دهد، گریزى از آینده نگرى و توجه به افق هاى دور دست نیست. فرماندهان، مدیران و برنامه ریزان بسیج در این عرصه رسالتى بس عظیم برعهده دارند. آنان باید بکوشند با تأسى به ارزش هاى والاى اسلامى و انقلابى و با پیمودن راهى که رهبر فرزانه انقلاب اسلامى ترسیم نموده اند، روز به روز به قدرت و صلابت و کارآمدى بسیج بیافزایند. بسیج همان ظرفیتى است که مى تواند با سازماندهى و آموزش آحاد مردم، به نماد کامل ترى از «قدرت ملى» تبدیل گردد. قدرتى که علاوه بر دفاع از دستاوردهاى انقلاب اسلامى و تمامیت ارضى ایران اسلامى، پایگاهى براى تربیت و آموزش جوانان مومن و انقلابى است. نیل به چنین اهداف والایى در پرتو آینده نگرى امکان پذیر خواهد بود. زیرا روزآمد کردن کارکردها و اصلاح و پیرایش ساختارها نیازمند تدقیق و شناخت نیازها و جهت دهى به ظرفیت ها و مقدورات موجود مى باشد. گذشته دیگر در دسترس نیست و زمان حال هم به سرعت مى گذرد، آینده چیزى است که براى ما باقى مانده است تا در آن و با آن زندگى کنیم. بنابراین هم عقلایى و هم لازم و ضرورى است که به آینده فکر کنیم، تمرکز داشته باشیم و براى آن با وجود تنوع، پیچیدگى و تغییرپذیرى، برنامه ریزى و خود را براى رویارویى با شرایط دشوار آماده کنیم. غرق شدن در گذشته یا حال- یا هر دو- و غفلت از آینده با منطق دین و عقل ناسازگار است. چنانچه حضرت على(ع) مى فرمایند: «پیروزى در دوراندیشى است.»

نتیجه آن که نگاه به آینده یک ضرورت تام و تمام براى مجموعه بسیج است. آینده را نمى توان پیشگویى کرد بلکه باید آن را ساخت. در این راستا بسیج باید نقش واقعى خود را استمرار بخشد و به رسالت مهمى که برعهده دارد عمل کند. مدیران بسیج باید بتوانند با نگرش به آینده و دست زدن به یک سلسله مطالعات در حوزه آینده پژوهى، مهارت خود را در فهم صحیح و مدیریت مطلوب زمان افزایش دهند و آینده بهترى را براى بسیج رقم زنند. بدین منظور لازم است به مراحل این آینده پژوهى اهتمام ورزند.

شناخت مشکلات، تهدیدها و فرصت ها

ارزیابى و آشنایى با چالش هاى فرارو، تهدیدات و فرصت هاى موجود در بطن روندها و تحولات نخستین مرحله یک فعالیت علمى آینده پژوهانه است.

به چالش کشیدن مفروضات و الگوهاى جارى

بسیارى از پیش فرض ها را بایستى از نگاهى نقادانه مورد بازنگرى قرار داد. از این منظر است که مى توان به ضعف و کاستى هاى روش هاى جارى پى برد و براى رسیدن به اهداف متعالى بسیج، روش هاى جدید و کارآمدترى را پیشنهاد داد. درک صحیح از وضعیت هاى آینده مستلزم به کار بستن چنین نگرشى است.

ایجاد چهارچوب هایى براى تصمیم سازى

پس از رسیدن به برآوردى واقعى از تهدیدات و فرصت ها و بازنگرى در الگوهاى موجود به چهارچوب هاى نوینى در فرآیند تصمیم سازى مى توان دست یافت.

تعیین سیاست ها و کنش هاى بدیل

بدیهى است به دنبال رسیدن به چهارچوب هاى جدید، تعیین و تنظیم خط مشى ها و اقدامات مقتضى که با قالب هاى طرح ریزى شده، همخوان و متناسب باشد، ضرورت دارد.

پیشنهاد انواع رویکردهاى ممکن براى حل مساله

گام واپسین در آینده پژوهى ارایه رویکردهایى به منظور رفع مشکلات و مسایل است.

نویسنده: سید احمد - حسینی

● منبع: روزنامه - جوان

برای حفظ هر جامعه از فساد و انحراف و سقوط، نظارت همگانی و در بعضی از موارد، نظارت گروهی اشخاص لازم و ضروری است تا افراد صالح بر آن چه بر جامعه می گذارد، نظارت داشته باشند و جامعه و فرد را از «رفتن به سوی فساد و انحرافات» محفوظ نگاه دارند. بر اساس همین استدلال، از مهمترین و عظیم ترین فرایض و واجبات اسلامی امر به معروف و نهی از منکر است.
با استفاده از این مقدمه می توان به ضرورت ایجاد ابزارهای «مراقبت های اجتماعی غیر رسمی» اشاره داشت که در نظم بخشیدن به رفتارهای اجتماعی بسیار کارآمد و مؤثرند. این مراقبت ها صورت می گیرند تا افراد مطابق الگوهای رفتاری مطلوب جامعه عمل کنند و از الگوهای نامطلوب پرهیز کنند. اگر تأملی هر چند گذرا به این وظیفه خطیر داشته باشیم، به درستی در‌خواهیم یافت که نیروی توانمند بسیج نقش مهمی در ایجاد این مسئله دارد.
از آنجایی که بسیجی رهرو راه الهی است و پیام الهی را با مدد از سیره و بیان اهل‌بیت ازقرآن دریافت می کند و همواره در تلاش است تا وظیفه‌ی حساس اصلاح جامعه اسلامی را بر دوش بکشد و تمامی ملامت ها را با جان و دل پذیرا باشد. شاید اطاله‌ی کلام باشد که باز از وظیفه شناسی، ایثار و از خودگذشتگی بسیج در راه حفظ خط مشی ها و تداوم انقلاب سخن بگوئیم ولی درک بسیج از ضرورت سالم سازی جامعه اسلامی با انجام فریضه مهم امر به معروف و نهی از منکر علیرغم برخی بی مهری ها، از چنان ارزش و جایگاهی برخوردار است که اگر نگوییم بالاتر از فریضه جهاد مستقیم و حضور در میدان رزم است، قطعاً همسنگ چنین جایگاهی خواهد بود.
بسیج مملوّ از رفتارهایی است که وظیفه شناسی آحاد اعضای آن نسبت به انجام فریضه امر به معروف و نهی از منکر، دستاوردهای درخشانی را برای جامعه انقلابی ایران رقم زده است

 در آسمان پر نور عزت و افتخار , گاهی اخترانی با درخشش بیشتر , چشمها را به سمت و سوی خود جلب می کنند. این ستارگان فروزان , آرایش آسمان جهاد و شهادت را جلوه ای دیگر می بخشند.

هفته مبارک بسیج مترادف با نام جوان مردانی است که عطر وجودشان عالمی را پرفروغ و مصفی می کند. گر چه تمام ایام همراه با واژگانش قادر به وصف بسیج و بیان گوشه ای از سجایای آن نیست اما در هفته بسیج که بهار گفتار در باب این فرشته قدسی است باید حق کلام در خصوص این واژه زیبا ادا شود. لذا شایسته است دفتر دل را گشود , جوهر فکر را تراوید و قلم خلوص را بدست گرفت و با مرکب سبز بر کاغذ سفید نگاشت که براستی بسیجیان کربلائیان برگزیده ای هستند که نزد آسمانیان برتر و نام آورترند. آنان طالب کوی جانان وسودای عبودیت خدا درسر دارند.

بسیج تندیس پایداری و رمز جاوید مبارزه ومخاصمه با بیدادگرانند و نام طوفانی آن , حجم پوشالی سکوت و سازش را به فریادی عصیانگر علیه زورمداران تاریخ مبدل کرد و دین محمد(ص ) را تضمین دوباره بخشید.

بلند همتانیکه به دور از وسوسه های دنیا و بی رغبت به جاذبه های زندگی در سایه ایمان خالص و عمل صالح جامه جهاد بر تن کردند و در وصف مجاهدان فی السبیل الله قرار گرفتند و بدین سان به حیاتی طیبه دست یافتند.

مردمانیکه سند هویتشان در جهاد آباد صادر , در ایستگاه اخلاص مهر خلوص خورد و در خانه صدق به امضا تعهد آراسته شد.

بسیج از طایفه عشق است که با قبیله ایثار وصلت کرد و در حریم یار رسم عاشقی آموخت و در عرش اعلی به عشقبازی پرداخت ! او سوداگری که لحظات ناب تطهیر را به سوداگری لقا سپری کرد تا روزیکه سفیران دوست از راه رسند و شایستگان دیدار را به دیار نور برند.

بسیج ملکه ای است که حضور در جبهه نوید دستیابی به آرزوهایش بود لذا منتظر و بی تاب جهت تمکین روح پر طلاطمش به سوی عرصه های خون و حماسه پر کشید.

بسیج خاکی پوش روشن ضمیری است که با قامتی رعنا , قلبی خورشیدی . عزمی راسخ , گامی استوار , اراده ای آهنین و فکری به رنگ نور , بر فراز ملکه آگاهی پنجه در پنجه غرور وخودخواهی انداخت و براحتی دیو نفس را زمین گیر کرد. او بنده وارسته ای است که شراب و شاهد و شمع و شبستان , می و مه و میخانه و نی نور و نینوا را همه در دوستی خدا می داند.

بسیج نام مردانی است که در هولناکترین لحظات زندگی , بی اعتنا به نام و نان , از مال و منال بریده و با سمند عشق از قله ترس گذشته و دشت خطر را در نوردید و با مدد خون بیرق سه رنگ پیروزی را در مرتفع ترین آسمان ایثار به اهتزاز درآوردند.

بسیج عاشق دلباخته ای است که بیاد تنهایی علی (ع ) برای مظلومیت حسن (ع ) و به نام تشنگی حسین (ع ) همراز کویر با سوزش عطش وسوسه آب نکرد و از میدان امتحان الهی سربلند و پیروز بدر آمد.

بسیج پاکزاده ای است از تبار ابراهیم که اسماعیل وار بر بلندای برج ایثار , شکوه بهشت را نظاره گر شد و آیه فتح را سرود و در کمال رضا به مسلخ عشق رفت تا لذت دیدار خدا را با عمل خود برای مردمان عصر خویش ترجمه نماید.

بسیج از نسل سربداران , چون آب چشمه ساران , با قطره های باران و فریاد روزگاران از نای بیقراران است . بسیج دلیر مردی است که خرمی خرمشهر , آزادی آبادان , محبت مهران , دل انگیزی دزفول , شیرینی قصر شیرین , سرور سوسنگرد , بهار بستان , مهر موسیان و خلاصه امنیت و آرامش ایران و دین مرهون شجاعت اوست .

بسیج از تبار بی مدعایان است که عرصه های خون و حماسه شاهد مردانگی او و گل تکبیرش مشام وجدانهای بیدار را معطر و نور جبینش جان هر مسلمانی را منور می سازد.

گل اندیشه بسیج معطر به محمد(ص ) , مزین به نور علی (ع ) است و لذا با یک اشاره علی , چشم بسته در راه خدا سر میدهد.

بسیج نور افق ایمان است که تلالو آن ملک دین و دنیا را منور و به تاریکیهای زندگی پایان می دهد. او چون طایری سبک بال , سرزمین نفس با قدرت خون می نوردد و بر قلعه مرتفع ایمان در زلال ایثار وضو می سازد , به معبود خود اقتدا می کند و بر سجاده توکل می نشیند و نماز وصل می خواند. بسیج نسیم دلنواز دشت یقین است که شمیم روح انگیز شجاعت و عطر جان بخش شهامت و فرهنگ پویایی شهادت را به اسمان دلهای عاشق می پراکاند.

بسیج راوی صادق عرصه های شرف و سربلندی است که خاطرات شیرین مجاهدان همرزمش را با حکم صدق و صفا بر لوح دل رنجور خود نگاشته و بر طالبان و عاشقان آن عرضه کرد و آنان را به تقوای دیده و دل فرا می خواند.

بسیج صدای هماره رسای تاریخ است که چون نی , نوای , نینوا سرمی دهد و از جدایی اخلاص و عمل به خدا شکایت می کند.

بسیج فرشته خوش الحان روضه رضوان خداست که از طریق حق می پوید و عرفان معبود می جوید و از کلام او بذر محبت می روید.

فکر بسیج خود به تنهایی فرهنگی است که استقلال و آزادی , دین و سیاست , کرامت و شرافت , مشروعیت و مقبولیت , مدنیت و مردم سالاری و حقوق فردی اجتماعی در آن متجلی است .

در تفکر بسیجی با آزادی که اولین هدیه الهی است نه فقط مخالفتی نیست بلکه نهال سبز آزادی با خون این قبیله به ثمر رسید. لکن در فکر و اندیشه و فرهنگ بسیج پلشتی و ولنگاری جایی ندارد. تفکر بسیجی امواج خروشان ملتی است که دل در گرو خدا دارد و جهت ایجاد این فرهنگ الهی هزاران جوان پاکباخته تقدیم درگاه خدای خود کرد.

بسیج گل آل محمد(ص ) است که با قدرت خون در دشت ایمان روئید و در نهضت خمینی (ره ) ثمر داد که رایحه آن جان عاشقان خدا سرمست و حیران می کند. بسیج همان بسیج است که روزی بلای جان ضد انقلاب بود , یک روز خار چشم دشمنان گشت , روز بعدش سد راه متجاوزان به کشور شد و اکنون نیز گوش به فرمان ولی امر خود , حافظ و پاسدار ارزشهای متعالی اسلام و انقلاب است .

در فرهنگ بسیج تا قیام قیامت راه امام عزت , کلام رهبری سعادت , کشته شدن در راه خدا کرامت , اسرائیل غاصب و آمریکا دشمن شماره یک ملت ایران است .

نام بسیج ترجمه آیه اشدا علی الکفار و رحما بینهم است , او حب علی (ع ) در دل , بغض عدو در قلب و سلاح دفاع در دست دارد.

بسیج هتک دین را نمی پسندد , ترویج ابتذال را قبول ندارد , تضعیف ارکان نظام را برنمی تابد. وحدت را توصیه و اختلاف را نهی می کند , سو استفاده را ناشایست و فتنه گری را به نفع کشور نمی داند , دین زدایی را گناه و مبارزه با دشمن را افتخار می داند , بر عقل دشمنان خارجی می خندد و دشمنان داخلی را نصیحت می کند , به مهاجمان فرهنگی هشدار و خودباختگان داخلی را به اعتماد به نفس دعوت می کند و خلاصه غفلت را خطرناک و هشیاری را بسیار ضروری می داند.

نور اندیشه بسیج در قلب هر کس بتابد شیدا می شود , دوستدار خدا می گردد , بر غیر خدا می تازد , دشمنان خدا را دشمن .

دوستانش را دوست می دارد , تسلیم فرمان خداست , صبر پیشه می کند , بر سبیل عدل گام برمی دارد و خلاصه آن می شود که خدا خواهد رضی الله عنهم و رضو عنه .

به امید روزیکه همه با هم با تفکر بسیجی ایرانی آباد و آزاد و مهیای ظهور مهدی (عج ) داشته باشیم و یکصدا سرود وحدت سردهیم که آمریکا در چه فکریه ایران پر از بسیجیه .

آبدانان ـ سید حرمت اله موسوی مقدم